Wkład batignolczyków i Biuletynu Polskiego w umocnienie polskiej tożsamości, kultury i polityki na Zachodzie

Słowa kluczowe: Batignolles, Biuletyn Polski, czasopismo, emigracja, kultura

Streszczenie

Artykuł ukazuje wkład drugiego i trzeciego pokolenia Wielkiej Emigracji, zwanej batignolską, w utrzymanie i promocję polskiej/polonijnej społeczności i jej kultury we Francji i w Europie. Cel/teza: Prezentacja, powstanie, ewolucja i analiza zawartości najbardziej prestiżowego, wydawanego w języku francuskim, periodyku Bulletin polonais littéraire, scientifique et artistique oraz działalność jego redaktorów. Metody badań: Odwołując się do metod prasoznawczych i analizy źródeł historycznych, prezentuje znaczenie gazety w utrzymaniu polonijnej wychodźczej tożsamości. Wyniki i wnioski: Przedstawia wagę stroniącego od polityki pisma w budowaniu siły i prestiżu ugrupowania konserwatywno-patriotycznego w przededniu uzyskania niepodległości na tle innych efemerycznych przedsięwzięć dziennikarskich. Wartość poznawcza: Ukazuje jego rolę jako kronikarza, a zarazem wyraziciela polskich nastrojów nad Sekwaną.

Bibliografia

Brzezinski, Ch. (1920). Venceslas Gasztowtt, sa vie – ses oeuvres (1844–1920). W E. Pożerski (Red.), Bulletin polonais littéraire, scientifique, artistique (nr 381, s. 77). Paris: Association des Ancients Elèves de l’Ecole Polonaise.

Chowaniec, Cz. (1936). Bitner Albert (1845–1902). W Polski Słownik Biografi czny (T. II, s. 114–115). Kraków: Polska Akademia Umiejętności.

Chwaściński, B. (2015). Zaleski Kazimierz. W B. Orłowski (Red.), Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę. Słownik polskich i związanych z Polską odkrywców, wynalazców oraz pionierów nauk matematyczno-przyrodniczych i techniki (T. IV, s. 446). Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA.

Eder, W. (2005). Mękarski Ludwik. W K. Dopierała (Red.), Encyklopedia polskiej emigracji i Polonii (T. III, s. 288). Toruń: Oficyna Wydawnicza Kucharski.

Gasztowtt, W. (Red.). Bulletin d’Association des anciens élèves de l’École polonaise (1865–1888), (nr 1–403). Paris: Association des Ancients Elèves de l’Ecole Polonaise.

Gąsiorowski, W. (1931). 1910–1915. Historia Armii Polskiej we Francji. Warszawa: Dom Książki Polskiej SA.

Hertz, Z., & Giedroyć, H. (2000). Do Czytelników i Przyjaciół. Kultura, 10/637. Paryż: Instytut Literacki Kultura.

Inauguration des plaques commémoratives en l’honneur des anciens élèves de l’Ecole polonaise morts pour la Pologne (1863–64) et pour la France (1870–71). Odkrycie tablic pamiątkowych na cześć dawnych uczniów Szkoły Polskiej poległych za Polskę (1863–64) i za Francję (1870–71). (1877). Paryż: s. n.

Jedliński, J. (1853). O Szkole Narodowej Polskiej w Batignolles pod Paryżem. Poznań: J.K. Żupański.

Kalembka, S. (1984). Z dziejów czasopiśmiennictwa naukowego emigracji popowstaniowych – Rocznik Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu. Acta Universitatis Nicolai Copernici. Nauki Humanistyczno-Społeczne. Historia. (T. XIX, s. 131–148). Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika.

Karbowiak, A. (1910). Dzieje edukacyjne Polaków na obczyźnie. Lwów: Gubrynowicz i Syn.

Kłoskowska, A. (2005). Kultury narodowe u korzeni. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Konarska, B. (1974). Malinowski Stanisław (1812–1890). W Polski Słownik Biografi czny, (T. XIX, s. 361–362). Kraków: Polska Akademia Umiejętności.

Księga Protokołów. (13.07.1862). Biblioteka Polska w Paryżu (Akc. 2361, 1853–1862). Rękopisy.

Landy, R. (2017). Venceslas Gasztowtt, citoyen polonais et français: un passeur culturel et politique (1844–1920). Paris: L’Harmattan.

Liste des sociètaires. (1910). Association des Anciens Elèves de l’Ecole polonaise (Red.). Paris: s. n.

Lorentowicz, J. (1957). Spojrzenie wstecz. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Maillot, A. (2008). Identité nationale et immigration, la liaison dangereuse. Paris: Carnets de l’Info.

Nécrologie, nécrologie. (195/1904, 209/1905, 242/1908, 373/1919). Bulletin polonais littéraire, scientifique et artistique. Pożerski, E. (Red.), (nr 381–403). Paris: Association des Ancients Elèves de l’Ecole Polonaise.

Ollendorff, P. (Red.). (1886). Annales de l’Association Amicale des Anciens Elèves du Lycée Condorcet (Collège Bourbon, Lycée Bonaparte, Lycée Fontanes) 1859–1883. Paris: s. n.

Opioła, M. (2005). Zaborowski Zygmunt. W K. Dopierała (Red.), Encyklopedia Polskiej Emigracji i Polonii. (T. V, s. 367). Toruń: Ofi cyna Wydawnicza Kucharski.

Ostrowska, T. (1984–85). Pożerski Edward Aleksander (1875–1964). W Polski Słownik Biograficzny (T. XXVIII, s. 317–319). Kraków: Polska Akademia Umiejętności.

Pożerski, (Red.), Bulletin polonais littéraire, scientifique, artistique (1889–1922) (nr 381, s. 77). Paris: Association des Ancients Elèves de l’Ecole Polonaise.

Pożerski, E. (Red.). Bulletin polonais littéraire, scientifi que et artistique (1889–1922) (nr 381–403). Paris: Association des Ancients Elèves de l’Ecole Polonaise.

Pożerski, E. (1923). Le Bulletine polonais. Paris: Biblioteka Polska w Paryżu. Depozyt Towarzystwa Opieki nad Polskimi Zabytkami i Grobami Historycznymi we Francji. Maszynopis.

Procès verbal, procés verbal. (1865–1873). Association des anciens élèves de l’École polonaise. Paris: s.n.

Procès verbaux de séances du comité et l’Assemblée Générale. (1865–1873). Biblioteka Polska w Paryżu (Akc. 2368). Rękopisy.

Pugacewicz, I.H. (2012a). Budowanie identyfi kacji narodowej w szkole Polskiej w Paryżu u schyłku XIX wieku. W A. Szczurek-Boruta, & E. Grodzka-Mazur (Red.). Poza paradygmaty. Pedagogika międzykulturowa. Księga pamiątkowa dedykowana prof. T. Lewowickiemu. (T. II, s. 277–297). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Pugacewicz, I.H. (2012b). Szkoła Narodowa Polska na Batignolles. Obraz edukacji dwukulturowej w dziewiętnastowiecznym wymiarze historycznym. W T. Lewowicki, A. Różańska, & G. Piechaczek--Ogierman (Red.), Wielokulturowość i problemy edukacji (s. 201–225). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Pugacewicz I.H. (2015). Politics, Power, and the Batignolles School Library. W J. Soszyński, & A. Chamera-Nowak (Red.), Book versus Power. Studies in the Relations between Politics and Culture in Polish History (s.177–192). Frankfurt am Main, Berlin, Bruxelles, New York, Oxford, Warszawa, Wien 2015: Peter Lang Edition.

Pugacewicz, I.H. (2017a). Batignolles 1842–1874. Edukacja Wielkiej Emigracji. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.

Pugacewicz, I.H. (2017b). Postawy społeczno-narodowe drugiego pokolenia Wielkiej Emigracji w świetle powstania i działalności Stowarzyszenia Byłych Uczniów Szkoły Polskiej i jego biuletynu. W P. Kraszewski, M. Lachowicz, & T. Nakoneczny (Red.), Wschodnie i zachodnie szlaki migracji Polaków. Ślady działalności kulturalnej (s. 55–67). Poznań: Instytut Wschodni UAM.

Pugacewicz, I.H. (2018). Edward Pomian Pożerski – promotor francuskiej gastronomii i polskich kulinarnych tradycji nad Sekwaną. W A. Kamler, & I. Pugacewicz (Red.), Wkład Polaków w kulturę Europy i świata. Skromni ludzie – wielkie dokonania. (T. II, s. 97–116). Warszawa: Grupa Cogito Sp. z o.o.

Rada Szkoły, korespondencja. (1862). Biblioteka Polska w Paryżu (T. 317, Akc. 2353). Rękopisy.

Sibora, J. (1998). Narodziny polskiej dyplomacji u progu niepodległości. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

Sivert, T. (1980). Polacy w Paryżu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Statuts d’Association des Anciens Elèves de l’Ecole polonaise. Modifi és conformément aux décisions des Assemblées générales de 1884 à 1893. (1893). Association des Anciens Elèves de l’Ecole polonaise (Red.). Paris: s. n.

Śladkowski, W. (1976). Opinia publiczna we Francji wobec sprawy polskiej w latach 1914–1918. Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Śladkowski, W. (2015). Szkice polsko-francuskie XIX-XX wiek. Lublin: Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Hieronima Łopacińskiego.

Zaleski, B. (Red.). Rocznik Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu (1866–1878). Paryż: Księgarnia Luxemburgska.

Opublikowane
2019-05-10
Jak cytować
PugacewiczI. (2019). Wkład batignolczyków i Biuletynu Polskiego w umocnienie polskiej tożsamości, kultury i polityki na Zachodzie. Studia Medioznawcze, 20(3), 265-279. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2019.2.103
Dział
Artykuły