Bibliologia i informatologia w naukach o komunikacji społecznej i mediach – odrębność czy komplementarność?

Słowa kluczowe: badania, bibliologia i informatologia, nauki o komunikacji społecznej i mediach

Streszczenie

Cel/teza: Tezą artykułu jest potwierdzenie potrzeby i możliwości zachowania specyfiki badań ukierunkowanych na książkę i informację w warunkach nowej klasyfikacji dziedzin nauki i dyscyplin naukowych. Metody badań: Wykorzystano metodę analizy i krytyki piśmiennictwa. Wyniki i wnioski: Autorki opowiadają się za zachowaniem specyfiki i odrębności problematyki badawczej ukierunkowanej na książkę i informację, przy jednoczesnym poszukiwaniu nowych, wspólnych obszarów i sposobów rozwiązywania problemów badawczych we współpracy z badaczami reprezentującymi nauki o komunikacji społecznej i mediach. Wartość poznawcza: Artykuł włącza się w dyskusję naukową zainicjowaną wypowiedzią Marka Jabłonowskiego i Tomasza Mielczarka Komunikowanie społeczne i media – federacja, a nie inkorporacja („Studia Medioznawcze” 2018, (4) 75, 13–29) nad nową klasyfikacją dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych.

Bibliografia

Aleksandrowicz R., & Rusińska-Giertych H. (Red.). (2015). Książka i biblioteka w procesie komunikacji społecznej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Babik, W. (Red.). (2016). Nauka o informacji. Warszawa: Wydawnictwo SBP.

Bieńkowska, B. (2011). Bibliologia dyscypliną rozwojową. W D. Kuźmina (Red.), Bibliologia i informatologia (s. 13–22). Warszawa: Wydawnictwo SBP.

Bieńkowska, B. (1989). Metody bibliologiczne w badaniach dziejów nauki. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 34(2), 331–342. Pobrane z https://docplayer.pl/106274210-Metody-bibliologiczne-wbadaniach-

dziejow-nauki-1.html

Bułhak, H. (1977). Metoda typograficzna w badaniach nad dawną książką. Uwagi i refleksje. Biuletyn poligraficzny, 2, 37–52.

Cisek, S. (2013). Informatologia w drugim dziesięcioleciu XXI w. Przedmiot, pole badawcze i miejsce w systemie nauk. Repozytorium prezentacji, Krajowe Forum Informacji Naukowej i Technicznej, Zakopane, 24–27 września 2013. Pobrane z http://www.ptin.org.pl/

Cisek, S. (2009). Nauka o informacji na świecie w XXI wieku: badania metanaukowe. W D. Degen, & M. Fedorowicz (Red.), Od książki dawnej do biblioteki wirtualnej: przeobrażenia bibliologii polskiej: na marginesie trzydziestolecia Instytutu Informacji Naukowej i Bibliologii UMK w Toruniu (s. 47–56). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Cisek, S. (2002). Filozoficzne aspekty informacji naukowej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Cybulski, R. (1979). O niektórych właściwościach komunikowania społecznego za pomocą książki. Przegląd Biblioteczny, 47(2), 195–205.

Czerwiński, M. (1976). System książki, Warszawa: WAiF.

Dobrowolski, Z. (2001). Nowe formy książki. Przegląd Biblioteczny, 69(3), 199–208.

Dróżdż, A. (2007). Dywagacje wokół kwestii złożeniowości oraz pola badań bibliologicznych. Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia, 47(5), 28–36. Pobrane z http://sbsp.up.krakow.pl/article/viewFile/923/pdf

Eco, U. (1996). Nowe środki masowego przekazu a przyszłość książki. Warszawa: PIW.

Escarpit, R. (1973). L’Écrit et la communication. Paris: Presses Universitaires de France.

Estivals, R. (1987). La bibliologie. Paris: Presses Universitaires de France.

Estivals, R. (2000). Théorie du schéma graphique. Paris: L’Harmattan.

Fiałkowski, K. (2003). Współkształtowanie świadomości przez książkę w cywilizacji obrazu. W M. Banacka (Red.), Nauka o książce, bibliotece i informacji we współczesnym świecie. Warszawa: Wydawnictwo SBP.

Głombiowski, K. (1980). Książka w procesie komunikacji społecznej. Wrocław: Ossolineum.

Głowacka, E. (2017). Główne współczesne kierunki badań z zakresu bibliotekoznawstwa na świecie w XXI wieku. W A. Pulikowski (Red.), Kultura książki i informacji. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Elżbiecie Gondek (s. 111–123). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Górny M., & Nowak P. (1985). Próba zastosowania wyjaśniania modelowego w historycznych badaniach księgoznawczych. Studia o Książce, 15, 175–189.

Iyer, H. (1995). Classificatory Structures: Concepts, Relations and Representation. Frankfurt/Main: Indeks Verlag.

Izdebski, H. (2018). Ile jest nauki w nauce? Warszawa: Wolters Kluwer Polska.

Juda, M. (2016). Kultura druku i jej wpływ na zmiany cywilizacyjne. Folia Bibliologica, 58, 13–34.

Kocójowa, M. (2017). Rola Informations and Communications Technologies (ICT) dla rozwoju badań z informacji i komunikacji społecznej. A. Adamski, S. Gawroński, M. Szewczyk (Red.), Nauki o mediach i komunikacji społecznej. Krystalizacja dyscypliny w Polsce. Tradycje, nurty, problemy, rezultaty (s. 79–92). Rzeszów: Oficyna Wydawnicza ASPRA, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania.

Koredczuk, B. (2005). Początki teorii bibliologii. „Dictionnaire raisonné de bibliologie” (1802–1804)

G.É. Peignota. Analiza i recepcja. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Koredczuk B., & Augustyn K. (Red.). (2018). Kultura książki w humanistyce współczesnej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Kotuła, S.D. (2018). Pole badawcze bibliologii i informatologii – wybrane problemy. Przegląd Biblioteczny, 86(3), 346–357.

Marszałek, L. (1976). Zagadnienia wydawnicze w nauce o książce. W S. Kubiak (Red.), Metodologia bibliotekoznawstwa i nauki o informacji naukowej (s. 47–63). Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Adama Mickiewicza.

Meyriat, J. (1983). De la science de l’information aux métiers de l’information. Schéma et schematization, 19, 65–74.

Migoń, K. (2017). Bibliologia – nauka o kulturze książki. W A. Zbikowska-Migoń, & M. Skalska-Zlat (Red.). Encyklopedia książki, T. 1, 23–32. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Migoń, K., & Skalska-Zlat M. (Red.). (2009). Uniwersum piśmiennictwa wobec komunikacji bibliologicznej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Migoń, K. (2005). Bibliologia – nauka o kulturze książki. Nauka 2, 49–57. Pobrane z http://www.pan.poznan.pl/nauki/N_205_05_Migon.pdf

Migoń, K. (2002). Bibliologia wobec medioznawstwa: izolacja, komplementarność czy integracja.

W M. Juda (Red.) Książka i prasa w systemie komunikacji społecznej, przeszłość dzień dzisiejszy, perspektywy (s. 13–18). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Migoń, K. (1993). O nazwie dyscypliny, którą uprawiamy. Przegląd Biblioteczny, 61(1/2), 109–113.

Migoń, K. (1984). Nauka o książce. Zarys problematyki. Wrocław: Ossolineum.

Migoń, K. (1976). Nauka o książce wśród innych nauk społecznych. Wrocław: Ossolineum.

Nauka o książce. (1971). A. Birkenmajer (Red.). Encyklopedia wiedzy o książce, 1588–1592. Wrocław: Ossolineum.

Nieć, G. (2014). Problematyka księgarska w polskich badaniach nad książką do 1989 r. W G. Czapnik, Z. Gruszka, & J. Ladorucki (Red.) Oblicza współczesnej bibliologii. Konteksty i transgresje. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Warszawa: Wydawnictwo SBP.

Ong, W.J. (1992). Oralność i piśmienność. Słowo poddane technologii. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Piekarski, K. (1931). Książka w Polsce XV i XVI wieku. Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pomorski, J. (1988). Teoria i bibliologia. W kierunku teoretycznej integracji badań bibliologicznych.

W J. Pomorski (Red.) Profile nauki o książce (s. 9–14). Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej.

Próchnicka, M. (2004). Człowiek i komputer: dialogowy model wyszukiwania informacji, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych, Dz.U. nr 179 poz. 1065.

Sipajłło, M. (1975). O metodzie badań proweniencyjnych starych druków. Z Badań nad Polskimi Księgozbiorami Historycznymi, 1, 9–30.

Socha, I. (2016). Nauka o książce w Polsce w latach 1945–2015. Teoretyczne źródła inspiracji. Roczniki Biblioteczne, 60, 41–70.

Socha, I. (2003). Repertuar jako kategoria badawcza w polskiej nauce o książce. W Nauka o książce, bibliotece i informacji we współczesnym świecie. Warszawa: Wydawnictwo SBP.

Sordylowa, B. (1989). Wzajemne relacje między dyscyplinami: informacja naukowa, bibliologia, bibliotekoznawstwo.

Przegląd Biblioteczny, 57(4), 309–315. Pobrane z http://medioteka.uw.edu.pl/dlibra/doccontent?id=2372&dirids=1

Sosińska-Kalata, B. (2017). Nauka o informacji wśród nauk o kulturze. W A. Pulikowski (Red.) Kultura książki i informacji: Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Elżbiecie Gondek (s. 311–325). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Sosińska-Kalata, B. (2013). Obszary badań współczesnej informatologii (nauki o informacji). Zagadnienia Informacji Naukowej. Studia Informacyjne,51(2), 9–41.

Such, J., & Szcześniak, B. (2006). Filozofia nauki. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza.

Uchwała Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 23 kwietnia 2010 r. zmieniająca uchwałę w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych, Monitor Polski 2010 Nr 46 poz. 636.

Woźniak-Kasperek, J., & Kotuła, S. (2014). Komunikacja bibliologiczna i książka w przestrzeni sieci – pytania o tożsamość poznawczą i terminologiczną. W A. Cisło, & A. Łuszpak (Red.) Kulturowa tożsamość książki (s. 9–25). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Woźniak-Kasperek, J. (2015). Z głównych problemów samoświadomości informatologii. W E. Gondek (Red.) Teoretyczne zagadnienia bibliologii oraz informatologii: studia i szkice (s. 139–157). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Woźniczka-Paruzel, B. (2010). Pogranicza bibliologii – o metodologicznych problemach z biblioterapią. W M. Skalska-Zlat (Red.). Książka zawsze obecna. Prace ofiarowane Profesorowi Krzysztofowi Migoniowi (s. 111–121). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Wójcik, M. (2014). Rozszerzona rzeczywistość – potencjał badawczy z perspektywy bibliologii i informatologii. Przegląd Biblioteczny, 82(4) 565–581. Pobrane z http://bbc.uw.edu.pl/Content/2855/p2014_4_05.pdf

Wójcik, M. (2012). Zagadnienia wydawnicze w nauce o książce. Toruńskie Studia Bibliologiczne, 8(1), 37–49. Pobrane z http://www.home.umk.pl/~tsb/sites/default/files/numer8/wojcik.pdf

Z dyskusji nad zakresem pojęcia nazwy informacja naukowa, techniczna i ekonomiczna. (1979). Aktualne Problemy Informacji i Dokumentacji,1, 9–13.

Zawisza, J.W. (1980). Propozycja schematu komunikacji bibliologicznej. Studia o Książce, 10, 39–58.

Opublikowane
2019-07-04
Jak cytować
KoredczukB., & Woźniak-KasperekJ. (2019). Bibliologia i informatologia w naukach o komunikacji społecznej i mediach – odrębność czy komplementarność?. Studia Medioznawcze, 20(3), 212-224. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2019.3.124
Dział
Artykuły