Media w płynnej pandemii 2020. Komunikacja w czasie lockdownu: oddzielnie, ale razem

Słowa kluczowe: GAFA, lockdown, komunikacja, strach, pandemia

Streszczenie

Artykuł dotyczy korzystania z mediów oraz ich funkcji w czasie pandemii koronowirusa. Teza: ogromny wzrost znaczenia komunikacji zmediatyzowanej w sytuacji fizycznego dystansowania się w warunkach pandemii, którą można dookreślić jako „płynną”, gdyż przybierającą cechy Baumanowskiego pojęcia „płynnej nowoczesności”. Graficzny obraz koronowirusa i jego potoczna nazwa oraz maseczka na twarzach, pokazywane przez media, są podstawowym składnikiem społecznej konstrukcji obrazu pandemii w skali globalnej. COVID-19 jest przeto konstruktem biologicznym, ale także medialnym i społecznym. Zarządzany przez władze lockdown w pierwszym kwartale pandemii był powszechnie i spolegliwie przestrzegany, co w dużej mierze było pochodną umocnienia „kultury strachu”. Jednocześnie umacniały się formy kontaktów na odległość, a nawet działań grupowych. Metoda badawcza: obserwacja uczestnicząca w zdalnym nauczaniu i pracy zdalnej. Analiza wykorzystania nielicznej literatury tematu, desk research wypowiedzi eksperckich. Wyniki i wnioski: duży chaos informacyjny w pierwszej fazie pandemii. Nasilenie fake newsów w mediach społecznościowych. Podatny grunt dla stygmatyzacji społecznej oraz teorii spiskowych. Wartość poznawcza: ukazanie medialnego wymiaru pandemii oraz jego konsekwencji dla umocnienia pozycji wielkich firm informacyjno-komunikacyjnych (GAFA) i wzrostu znaczenia form medialnej komunikacji we wszystkich rodzajach kontaktów społecznych. Artykuł wskazuje na wagę analiz funkcji, pozycji i roli mediów – masowych, społecznościowych i indywidualnych – w warunkach przestrzennej separacji. Zawarte w nim rozważania mają ponadto wymiar praktyczny – mogą być adaptowane i rozwijane w praktyce medialnej.

Bibliografia

Aylesworth-Spink, S. (2017). The Failure of Public Relations During a Pandemic Outbreak:

Using Actor-Network Theory to Highlight the News Media as a Complex Mediator. Public Relations Journal, 11(2), 1–17.

Banksy stworzył dzieło nawiązujące do koronawirusa. Tym razem twórca działał inaczej niż zwykle (8.05.2020). Pobrane 8 maja 2020 z https://msn.com/pl-pl/styl-zycia/style/banksy-stworzył-dzieło-nawiązujące-do-koronawirusa-tym-razem-twórca-działał-inaczej-niż-zwykle/ar-BB13MvEg?ocid=spartanntp

Bauman, Z. (2006). Płynna nowoczesność. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Beck, U. (2002). Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Bilewicz, M., Łuczewski, M., Wysocki, M. (2020, 25 kwietnia). Szumowski jest jak surowy ojciec. Zamyka nas w domach, żebyśmy sobie niczego złego nie zrobili. Gazeta Wyborcza. Pobrane 25 kwietnia 2020 z https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,25897367,bilewicz-i-luczewski-szumowski-jest-jak-surowy-ojciec.html

Bodziony, J. (2020). Trzeci obieg. Koronawirus i alt-internet w Polsce. Kultura Liberalna, 39/2020. Pobrane 11 września 2020 z https://kulturaliberalna.pl/2020/09/08/trzeci-obieg-koronawirus-i-alt-internet-w-polsce

Borkowicz, J. (2020, 10 maja). Czy Kościół zawiódł swoich wiernych? Rzeczpospolita. Pobrane 10 maja 2020 z https://rp.pl/Plus-Minus/305089983-Czy-Kosciol-zawiodl-swoich-wiernych.html

Camus, A. (1959). Dżuma. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Chaciński, B. (2020). Spotkania w wirtualu: co założyć i jakie tło dobrać. Polityka, 17.2020. Pobrane 21 kwietnia 2020 z https://polityka.pl/tygodnikpolityka/ludzieistyle/1953026,1, spotkania-w-wirtualu-co-zalozyc-i-jakie-tlo-dobrac.read

Czapiński, J. (2020, 24 kwietnia). Wiele nici spajających społeczeństwo się porwie. Rzeczpospolita. Plus-Minus. Pobrane 24 kwietnia 2020 z https://rp.pl/Plus-Minus/304249996-Janusz-Czapinski-Wiele-nici-spajajacych-spoleczenstwo-sie-porwie.html

Czarnowski, S. (2005). Kultura. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Dobrzyński, P. (2019, 9 grudnia). Mowa noblowska Olgi Tokarczuk to przejmująca modlitwa w intencji umierającego na naszych oczach świata. Pobrane 28 sierpnia 2020 z https://spidersweb.pl/rozrywka/2019/12/09/olga-tokarczuk-mowa-noblowska-2019

Downs, A. (1972). Up and down with ecology – the »issue-attention cycle«. The Public Interest, 28, 38–51.

Furedi, F. (2009). Culture of Fear Revisited. Risk-taking and the Morality of Low Expectation.

London – New York: Continuum.

In-home media consumption due to the coronavirus outbreak among internet users worldwide as of March 2020, by country. (2020, 18 June). Retrieved on 2020, June 18th from

https://statista.com/statistics/1106498/home-media-consumption-coronavirus-worldwide-by-country

Kamińska, M. (2020, 2 maja). Eksperci niewiele wiedzą, politycy udają, że nad tym panują. Oj, będą z tego memy! Gazeta Wyborcza. Pobrane 2 maja 2020 z https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,25912372,eksperci-rozkladaja-rece-politycy-udaja-ze-panuja-nad-sytuacja.html

McQuail, D. (2007). Teoria komunikowania masowego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mickiewicz, A. (b.d.), Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie. Warszawa: Fundacja Nowoczesna Polska. Pobrane 6 maja 2020 z wolnelektury.pl/katalog/lektura/pan-tadeusz.html

Pandemia koronawirusa, antysemickie teorie spiskowe i fala hejtu. Mocne słowa szefa ONZ. Dziennik. Pobrane 8 maja 2020 z https://wiadomosci.dziennik.pl/swiat/artykuly/7696615,koronawirus-pandemia-nienawisc-hejt-teorie-spiskowe-onz-antonio-gutteres-antysemityzm.html

Platon. (b.d.). Fajdros. Warszawa: Fundacja Nowoczesna Polska. Pobrane 1 października 2020 z https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/platon-fajdros.pdf

Podskoczy, A. (2020, 21 kwietnia). Facebook ostro walczy z protestami przeciwko kwarantannie. Rzeczpospolita. Pobrane 21 kwietnia 2020 z https://rp.pl/CYFROWA-Globalne-interesy/304219969-Facebook-ostro-walczy-z-protestami-przeciwko-kwarantannie.html

Powell, M. (2020). What role can the media play in managing the COVID-19 outbreak? Retrieved on 2020, March 5th from https://id-hub.com/2020/03/05/role-can-media-play-managing-covid-19-outbreak

Rewolucja cyfrowa w mediach. (2020). Press z 6 maja 2020. Pobrane 6 maja 2020 z https://press.pl/tresc/61511,raport-specjalny-_press_---_rewolucja-cyfrowa-w-mediach

Rupnik, J., Żakowski, J. (2020). Jacques Rupnik: Jaka będzie nowa normalność? Polityka, 16.2020. Pobrane 14 kwietnia 2020 z https://polityka.pl/tygodnikpolityka/rynek/1952492,1,jacques-rupnik-jaka-bedzie-nowa-normalnosc.read

Sepioło, M. (2020). Kamerki w każdym domu, Polityka, 18.2020. Pobrane 4 maja 2020 z https://polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/1954066,1,kamerki-w-kazdym-domu.read

September 11 attacks (n.d.). Retrieved on 2020, 11th September from https://en.wikipedia.org/wiki/September_11_attacks#Casualties

Shih, T.-J., Wijaya, R., Brossard, D. (2008). Media Coverage of Public Health Epidemics: Linking Framing and Issue Attention Cycle Toward an Integrated Theory of Print News Coverage of Epidemics. Mass Communication & Society, 11(2), 141–160. DOI: 10.1080/15205430701668121.

Stanisławska, A. (2020, 8 maja). Lekarze, WHO i ONZ ostrzegają: pandemii COVID-19 towarzyszy »infodemia« o ogromnej szkodliwości. Pobrane 8 maja 2020 z https://crazynauka.pl/lekarze-who-i-onz-ostrzegaja-pandemii-covid-19-towarzyszy-infodemia-o-ogromnej-szkodliwosci

Szatan, M. (2012). Strach a lęk w ujęciu nauk humanistycznych. Studia Gdańskie, 31, 325–342.

Szostak, P. (2020, 25 kwietnia). Prawdziwi wygrani pandemii. Teraz nie ruszy ich już żaden rząd. Gazeta Wyborcza. Pobrane 25 kwietnia 2020 z https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,25895647,a-teraz-nam-podziekujcie-i-sie-odczepcie.html

Tedros, A.G. (2020). [Excellencies, distinguished guests, dear colleagues and friends…]. Retrieved on 2020, August 8th from https://who.int/dg/speeches/detail/munich-security-conference

Tokarczuk, O. (2019). Czuły narrator. Pobrane 1 października 2020 z https://nobelprize.org/uploads/2019/12/tokarczuk-lecture-polish.pdf

Witkowski, P. (2020, 30 stycznia). Oto top teorii spiskowych, w które wierzą Polacy. Krytyka polityczna. Pobrane 11 września 2020 z https://krytykapolityczna.pl/kraj/teorie-spiskowe-polska

Woodward, B. (2020). Rage. New York: Simon & Schuster.

Yan, H. (2020, October 5th). How Trump’s Covid-19 treatment is far different from what most American patients get. CNN. Retrieved on 2020, October 5th from https://edition.cnn.com/2020/10/05/health/donald-trump-hospital-treatment/index.html

Zdziebłowski, S. (2020, 29 kwietnia). Ekspert: nowe technologie komunikacji na odległość upowszechnią się szybciej; dzięki epidemii. Pobrane 28 sierpnia 2020 z https://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C82001%2Cekspert-nowe-technologie-komunikacji-na-odleglosc-upowszechnia-sie-szybciej

Opublikowane
2020-11-11
Jak cytować
Goban-KlasT. (2020). Media w płynnej pandemii 2020. Komunikacja w czasie lockdownu: oddzielnie, ale razem. Studia Medioznawcze, 21(4), 718-733. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2020.4.288
Dział
Artykuły