Wojna czy rywalizacja? Techniki wzajemnej dyskredytacji mediów

Słowa kluczowe: dyskredytacja, manipulacja, media, odbiorca, rywalizacja

Streszczenie

Celem niniejszego artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o przyczyny i asumpty „wojny mediów” oraz prezentacja o charakterze sygnalizacyjnym metod i technik stosowanych w medialnej rywalizacji. Metafora wojny została użyta w celu ukazania ostrej rywalizacji wykraczającej poza rynkowe i komercyjne kryteria, stającej się nieuczciwą konkurencją zorientowaną na wzajemną dyskredytację. Podjęte analizy zmierzają w kierunku ustalenia przyczyn tej „wojny” oraz jej technik i strategii wykorzystywanych przez medialne marki. Koncepcja i metody badań: w realizacji celów badawczych posłużono się krytyczną analizą komunikatów medialnych: artykułów, felietonów, tweetów. Treści te przeanalizowano pod kątem motywu przeciwnika. W celu ograniczenia rozległego obszaru analitycznego i podkreślenia medialnej rywalizacji w artykule skoncentrowano się na wariantach publicystyczno-komentatorskich. Wyniki i wnioski: rozwój mediów widoczny jest nie tylko w innowacjach technologicznych, ale także w postępującej aneksji przestrzeni życiowej ich odbiorców. Analiza technik wzajemnej dyskredytacji mediów pokazuje, że najbardziej bezkompromisowa walka toczy się na płaszczyźnie kulturowej. Stawką tego konfliktu, oprócz miejsca na rynku, wpływów i pozyskiwania interesariuszy, jest decydowanie o kształcie rzeczywistości, wspieranie wybranej opcji politycznej, kulturowej bądź ideologicznej. Współczesne media coraz rzadziej rywalizują ze sobą na opcje programowe, coraz częściej zaś pretendują do bycia trwałym recenzentem rzeczywistości i jej kreatorem. Oryginalność i wartość poznawcza: medialne komunikaty poddane krytycznej analizie dyskursu ukazują przekrój najbardziej zaostrzonych figur i technik dyskredytacyjnych medialnej konkurencji. W artykule podjęto także próbę wskazania kolejnych aspektów i stadiów medialnego konfliktu, przedstawiono także prognozę rozwoju medialnej rywalizacji i wzajemnej dyskredytacji.

Bibliografia

Afeltowicz, Ł., & Pietrowicz, K. (2013). Maszyny społeczne: wszystko ujdzie, o ile działa. Warszawa: PWN.

Begich, N. (2006). Controlling the Human Mind: The Technologies of Political Control or Tools for Peak Performance. Anchorage: Earthpulse Press Incorporated.

Boguski, J. (2018). Podstawy inżynierii społecznej. Warszawa: PWN.

Bozell III, L.B., & Graham, T. (2019). Unmasked: Big Media’s War Against Trump. West Palm Beach: Humanix Books.

Briggs, M. (2010). Television, Audiences and Everyday Life. Maidenhead – New York: Open University Press – McGraw-Hill Education.

Chomsky, N. (2002). Media Control: The Spectacular Achievements of Propaganda. New York: Seven Stories Press.

Chrzczonowicz, M. (2020, 1 lipca), Rebelia, ubecja, aborcja! Taki był tydzień z nagonką pracowników TVP na dziennikarzy TVN. Pobrane z https://oko.press/rebelia-ubecja-aborcja-taki-byl-tydzien-z-nagonka-pracownikow-tvp-na-dziennikarzy-tvn

Cialdini, R. (2017). PRE-swazja. Jak w pełni wykorzystać techniki wpływu społecznego. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Clyde, S., & Lennon, Ch. (2021). The Media Workflow Puzzle: How It All Fits Together. New York: Routledge.

Croteau, D., & Hoynes, W. (2006). The Business of Media: Corporate Media and the Public Interest. Thousand Oaks: Pine Forge Press.

Czapnik, S. (2012). Narzędzie propagandy: rola mediów w komunikowaniu międzynarodowym w perspektywie teorii imperializmu kulturowego. W A. Kasińska-Metryka & R. Miernik (Red.), My i oni: rola, miejsce i znaczenie konfliktów w polityce (T. 2, s. 57–68). Kielce: Wydawnictwo UJK.

Danielewski, M. (2020, 4 lipca). „Wiadomości” od lat 18: nie podali żadnej wiadomości, za to cztery razy zdanie, żeby „jeb*ć Dudę”. Pobrane z https://oko.press/wiadomosci-od-lat-18-nie-podali-zadnej-wiadomosci

Drelich, S. (2010). Populistów ethos zmanipulowany. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.

Ess, Ch. (2015). Digital Media Ethics. Cambridge: Polity.

Fairclough, F. (1995). Media Discourse. London: Hodder Arnold Publication.

Giusti, S., & Piras, E. (2020). Democracy and Fake News: Information Manipulation and Post-Truth Politics. London: Routledge.

Johnson, M., & Lakoff, G. (2010). Metafory w naszym życiu. Warszawa: Aletheia.

Kaszczyszyn, P. (2020, 1 lipca). Prawda leży tam, gdzie leży. Rzadko pośrodku. Pobrane z https://klubjagiellonski.pl/2017/08/02/prawda-lezy-tam-gdzie-lezy-rzadko-posrodku

Kucharski, S. (2020, 10 czerwca). „Wiadomości” TVP zaatakowały „GW”, informując o zatrzymaniu aktywisty. Pobrane z https://www.press.pl/tresc/62025,_wiadomosci_-tvp-zaatakowaly-_gw__-informujac-o-zatrzymaniu-aktywisty

Lakoff, G. (2011). Nie myśl o słoniu! Jak język kształtuje politykę. Warszawa: Łośgraf.

Lis, T. (2016, 20 maja). Szydło okazała się zwykłą histeryczką niegodną stanowiska premiera. [post na Twitterze]. Pobrane z https://twitter.com/lis_tomasz/status/733592045944594434

Mazurek, R. (2019, 30 grudnia). List otwarty do Danuty Holeckiej. Rzeczpospolita. Pobrane z https://www.rp.pl/mazurekdoholeckiej

McLuhan, M. (2004). Zrozumieć media: przedłużenia człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowo-Techniczne.

O’Shaughnessy, M., & Stadler, J. (2006). Media & Society. South Melbourne: Oxford University Press.

Paul, R., & Elder, L. (2020). Fact over Fake: A Critical Thinker’s Guide to Media Bias and Political Propaganda. Rowman & Littlefield Publishers – The Foundation for Critical Thinking.

Rantanen, T. (2005). The Media and Globalization. London: SAGE.

Salwik, M. (2020). Media polskie i polskojęzyczne. Niedziela, 29, 30.

Scannell, P. (2007). Media and Communication. Los Angeles: SAGE.

Skargi do KRRiT ws. materiału „Wiadomości” o „PRL-owskich korzeniach w TVN”. Stacja: oburzenie jest wymowne (2020, 15 kwietnia). Pobrane z https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/wiadomosci-krytykuja-fakty-tvn-edward-miszczak-i-justyna-pochanke-stacja-oburzenie-jest-wymowne#

Staciwa, Cz. (1990). Świadomość społeczna i jej kształtowanie. Warszawa: Wydawnictwo MON.

Street, J. (2006). Mass media, polityka, demokracja. Kraków: WUJ.

Szukaj, F. (2020, 14 lipca). TVP o „medialnym ataku na Dudę”. „Prezydent atakowany na wszystkie sposoby”. Pobrane z https://wiadomosci.radiozet.pl/Polityka/Wybory-prezydenckie-2020/Wybory-prezydenckie-2020.-TVP-twierdzi-ze-media-atakowaly-Andrzeja-Dude

Śpiewak, P. (1977). Gramsci. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Taibbi, M. (2021). Hate Inc.: Why Today’s Media Makes Us Despise One Another. OR Books.

Thompson, J.B. (2001). Media i nowoczesność: społeczna teoria mediów. Wrocław: Astrum.

Trzaskowski: Będę robił wszystko, żeby TVP Info zostało zlikwidowane. (2020, 6 lipca). Pobrane z https://www.tvp.info/48850589/trzaskowski-bede-robil-wszystko-zeby-tvp-info-zostalo-zlikwidowane

Znyk, P. (2011). Propaganda. Współczesne oblicza. Technologia zabójstwa medialnego. Łask: Gryf S.C. Bracia Zybert APR.

Opublikowane
2021-06-21
Jak cytować
OstafińskiW. (2021). Wojna czy rywalizacja? Techniki wzajemnej dyskredytacji mediów. Studia Medioznawcze, 22(2), 937-947. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.sm.2021.2.331
Dział
Artykuły