Kampanie społeczne w dobie pandemii COVID-19 jako uniwersalne komunikaty perswazyjne w globalnym świecie

Słowa kluczowe: case study, COVID-19, Nowa Zelandia, reklama społeczna, Światowa Organizacja Zdrowia

Streszczenie

Artykuł jest fragmentem szerszego projektu badawczego, realizowanego przez autora w październiku, listopadzie i grudniu 2020 roku, dotyczącego materiałów reklamowych wykorzystywanych przez WHO oraz wybrane kraje świata (Polskę, Australię, Kanadę, Nową Zelandię i RPA) w kampaniach społecznych związanych z pandemią SARS-CoV-2. W niniejszym tekście zaprezentowano jedno studium przypadku – kampanię przeprowadzoną w Nowej Zelandii, porównując jej przekazy z materiałami reklamowymi WHO. Główna teza: pandemia pokazała, że w obliczu globalnego zagrożenia wszyscy ludzie są mieszkańcami „Jednego Świata”. Metoda badawcza: triangulacja takich metod badawczych jak case study i analiza kompozycyjna Gillian Rose. W celu zbadania warstwy werbalnej komunikatów posłużono się modelem komunikacji językowej Romana Jakobsona. Analizując językową warstwę komunikatów, założono ich znaczną perswazyjność. Badając wizualną warstwę komunikatów ograniczono się, ze względu na prostotę ich formy, do modalności kompozycyjnej ze szczególnym uwzględnieniem kolorystyki i znaków ikonicznych. Wyniki i wnioski potwierdzają tezę główną przyjętą w badaniu. Materiały dotyczące pandemii, opracowane przez WHO oraz rządy wybranych do badania krajów, leżących na różnych szerokościach geograficznych, są bardzo podobne. Materiały krajowe są czasami wręcz kalką kampanii reklamowych WHO. Zarówno w materiałach WHO, jak i w tych krajowych dominuje funkcja informatywna i impresywna języka przekazu. W warstwie werbalnej nadawcy skupiają się na przekazywaniu niezbędnych informacji o pandemii; ich przekazy, dotyczące zarówno profilaktyki, jak i walki z pandemią, są przy tym silnie perswazyjne. W warstwie wizualnej występują jednak różnice w kolorystyce i znakach ikonicznych, co wykazało zwłaszcza porównanie kampanii prowadzonych przez WHO i rząd Nowej Zelandii. Wartość poznawcza: tekst pokazuje, jak ważną rolę w komunikacji pełnią, zwłaszcza w czasach pandemii, społeczne kampanie reklamowe. Paradoksalnie, pandemia, stanowiąca zagrożenie dla ludzkości, może się przyczynić do rozwoju badań komparatystycznych dotyczących skuteczności środków komunikacji masowej, które zostały zastosowane w jednych krajach i które z powodzeniem będą mogły być wykorzystane w innych.

Bibliografia

Ainge-Roy, E. (2020, July 23). New Zealand beat Covid-19 by trusting leaders and following advice – study. The Guardian. Retrieved on December 14, 2020, from https://theguardian.com/world/2020/jul/24/new-zealand-beat-covid-19-by-trusting-leaders-and-following-advice-study

Audet, J. & d’Amboise, G. (2012). The Multi-Site Study: An Innovative Research Methodology. The Qualitative Report, 6(2), 1–18. Retrieved on December 13, 2020, from https://nsuworks.nova.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2001&context=tqr

Banjo, D. (2020, September 4). The best (and worst) Covid posters. Financial Times. Retrieved on March 7, 2021, from https://ft.com/content/56cd63ad-bb82-4673-9b08-663b92a28362

Banks, M. (2013). Materiały wizualne w badaniach jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Basch, C.H., Mohlman, J., Hillyer, G.C., & Garcia, P. (2020). Public health communication in time of crisis: Readability of on-line COVID-19 information. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 14(5), 1–3. Retrieved on March 8, 2021, from https://ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7235310. DOI: 10.1017/dmp.2020.151.

Bylok, F. (2009). Reklama społeczna jak „sumienie” współczesnego społeczeństwa. Studia Politicae Universitatis Silesiensi, 4/5, 175–189.

Communicating Science in Times of COVID-19. A Selective Overview of Good Practices. (2021, February). Copenhagen: COST European Cooperation in Science & Technology. Retrieved on March 8, 2021, from https://cost.eu/wp-content/uploads/2021/02/210217_CCA_COVID_Publication-2.pdf

Communication tools on prevention and questions from the public. (n.d.). Retrieved on March 7, 2021, from https://government.nl/topics/coronavirus-covid-19/means-of-communication

Coronavirus (COVID-19): Communications toolkit. (2021, February 15). Retrieved on March 8, 2021, from https://nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/infections-and-poisoning/coronavirus-covid-19/communications-toolkits-and-leaflets/coronavirus-covid-19-communications-toolkit

Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public. (2020, November & December). World Health Organization. Retrieved on November 2 and December 9, 2020, from https://who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public

COVID-19: fighting panic with information. (2020, February 22–28). Lancet, 395(10224), 537. Retrieved on March 8, 2021, from https://ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7138040

Dańda, A. & Lubecka, J. (2010). Casebook. Metodologia tworzenia case study. Kraków: Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera.

Digital posters on country experience in COVID-19 Infodemic Management. (n.d.). Retrieved on March 7, 2021, from https://who.int/teams/risk-communication/infodemic-management/3rd-virtual-global-who-infodemic-management-conference/country-health-authorities-track/digital-posters-on-country-experience-in-COVID-19-infodemic-management

Finset, A., Bosworth, H., Butow, P., Gulbrandsen, P., Hulsman, R.L., Pieterse, A.H.,… van Weert, J. (2020). Effective health communication – a key factor in fighting the COVID-19 pandemic. Patient Education and Counseling, 103(5), 873–876. Retrieved on March 7, 2021, from https://ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7180027. DOI: 10.1016/j.pec.2020.03.027.

Flyvbjerg, B. (2005). Pięć mitów o badaniach typu studium przypadku. Studia Socjologiczne, 2, 41–69.

Goldfinch, S., Gauld, R., & Taplin, R. (2020, September). Trust in Government, Expertise, and Managing the Covid-19 Pandemic in Australia and New Zealand. (PowerPoint presentation). Retrieved on December 14, 2020, from https://businesslaw.curtin.edu.au/wp-content/uploads/sites/5/2020/09/Curtin-Corner-2020-Trust-in-Government-Expertise-and-Managing

Gustafsson, J. (2017, January 12). Single case studies vs. multiple case studies: A comparative study. Retrieved on December 30, 2020, from https://diva-portal.org/smash/get/diva2:1064378/FULLTEXT01.pdf

Imik Tanyildizi N. & Kaya, A. (2020). The Use of Posters in Health Communication: Semiotic Analysis of the Posters in the Covid 19 Epidemic in Turkey. In S. Cereci, H. Çiftçi (Eds.), Selected Topics in Communication (pp. 55–77). Ankara: Iskad Publishing House. Retrieved on March 7, 2021, from https://researchgate.net/publication/346463419_THE_USE_OF_POSTERS_IN_HEALTH_COMMUNICATION_SEMIOTIC_ANALYSIS_OF_THE_POSTERS_IN_THE_COVID_19_EPIDEMIC_IN_TURKEY_SAGLIK_ILETISIMINDE_AFIS_KULLANIMI_TURKIYE%27DEKI_COVID_19_AFISLERININ_GOSTERGEBILIMSEL_COZ

Hong, J., Chang, R., & Varley, K. (2020, November 24). The Best and Worst Places to Be in the Coronavirus Era. Retrieved on December 14, 2020, from https://bloomberg.com/graphics/covid-resilience-ranking

Jak uchronić się przed koronawirusem? Infografiki Światowej Organizacji Zdrowia WHO. (b.d.). Pobrane 7 listopada 2020 z https://pzh.gov.pl/jak-uchronic-sie-przed-koronawirusem-infografiki-swiatowej-organizacji-zdrowia-who

Jakobson, R. (1960). Poetyka w świetle językoznawstwa. Pamiętnik Literacki, 2, 431–473.

Jones, A. (2020, July 10). How did New Zealand become Covid-19 free? Retrieved on December 14, 2020, from https://bbc.com/news/world-asia-53274085

Kelman, H.C. (1958). Compliance, identification, and internalization: Three processes of attitude change. Journal of Conflict Resolution, 2(1), 51–60. Retrieved on December 11, 2020 from https://scholar.harvard.edu/files/hckelman/files/Compliance_identification_and_internalization.pdf

Kelman, H.C. (Spring 1961). Processes of opinion change. Public Opinion Quarterly, 25, 57–78. Retrieved on December 11, 2020, from https://scholar.harvard.edu/files/hckelman/files/ProcessesofOpinion.pdf

Krastew, I. (2020). Nadeszło jutro. Jak pandemia zmienia Europę. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Krzyszkowski, M. (2007). Ikonologia reklamy społecznej w Polsce i w Szwecji. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, 32, 57–74.

Lalewicz, J. (1973). Krytyka teorii funkcji mowy Bühlera-Jakobsona. Teksty, 6, 16–33.

Manhire, T. (2020, April 8). Almost 90% of New Zealanders back Ardern government on Covid-19 – poll. Retrieved on December 14, 2020, from https://thespinoff.co.nz/politics/08-04-2020/almost-90-of-new-zealanders-back-ardern-government-on-covid-19-poll

Mielcarek, P. (2014). Metoda case study w rozwoju teorii naukowych. Organizacja i Kierowanie, 1, 105–117.

Mordecai, M. (2020, November 12). How people around the world see the World Health Organization’s initial coronavirus response. Retrieved on December 6, 2020, from https://pewresearch.org/fact-tank/2020/11/12/how-people-around-the-world-see-the-world-health-organizations-initial-coronavirus-response

New Zealand takes early and hard action to tackle COVID-19. (2020, 15 July). Retrieved on December 7, 2020, from https://who.int/westernpacific/news/feature-stories/detail/new-zealand-takes-early-and-hard-action-to-tackle-covid-19

New Zealand unites against COVID-19. (2020, August 11). Retrieved on December 14, 2020, from https://healtheuropa.eu/new-zealand-unites-against-covid-19/102057

Older people & COVID-19. (n.d.). Retrieved on November 30, 2020, from https://who.int/teams/social-determinants-of-health/covid-19

Our values, our DNA. (n.d.). Retrieved on November 5, 2020, from https://who.int/about/who-we-are/our-values

Owoc kiwi, ptaszek kiwi i Kiwi. (2014, 22 czerwca). Pobrane 14 grudnia 2020 z https://thefamilywithoutborders.com/pl/owoc-kiwi-ptaszek-kiwi-i-kiwi-2014-06-22

Posters. (n.d.). Retrieved on December 14, 2020, from https://covid19.govt.nz/updates-and-resources/posters/#qr-code-posters-and-nz-covid-tracer-app

Radwan, A.F. & Mousa, S.A. (2021). Government Communication Strategies during Coronavirus Pandemic: United Arab Emirates Lessons. Journal of Health Management, 1–12. Retrieved on March 8, 2021, from https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/0972063420983091. DOI: 10.1177/0972063420983091.

Ratzan, S.C., Sommariva, S., & Rauh, L. (2020). Enhancing global health communication during a crisis: lessons from the COVID-19 pandemic. Public Health Research & Practice, 30(2), e3022010. Retrieved on March 7, 2021, from https://phrp.com.au/issues/june-2020-volume-30-issue-2/enhancing-global-health-communication-during-a-crisis-lessons-from-the-covid-19-pandemic. DOI: 10.17061/phrp3022010.

Rose, G. (2015). Interpretacja materiałów wizualnych. Krytyczna metodologia badań nad wizualnością. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Rosińska, M. (2007). Zarządzanie reklamą w kontekście globalizacji. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 204, 209–224.

Ryłko-Kurpiewska, A. (2007). Kontrowersje wokół tradycji badań nad komunikatem reklamowym. Studia Medioznawcze, 31(4), 51–73.

Saynur Derman, G. (2020). Health Communication and the Importance of It During the Covid-19 Pandemic Process in Turkey. International Journal of Social and Economic Sciences, 10(2), 87–112. Retrieved on March 7, 2021, from https://ijses.org/index.php/ijses/article/view/282/264

Wegner-Jezierska, M. (1999). Rola wartości w kulturowej adaptacji reklamy. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 2, 279–295.

Wilson, S. (2020). Pandemic leadership: Lessons from New Zealand’s approach to COVID-19. Leadership, 16(3), 279–293. DOI: 10.1177/1742715020929151.

Žižek, S. (2020). Pandemia! COVID-19 trzęsie światem. Warszawa: Wydawnictwo Relacja.

Opublikowane
2021-03-21
Jak cytować
StępniakK. (2021). Kampanie społeczne w dobie pandemii COVID-19 jako uniwersalne komunikaty perswazyjne w globalnym świecie. Studia Medioznawcze, 22(1), 852-870. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.sm.2021.1.644
Dział
Artykuły