Innowacje komunikacyjne oparte na założeniach radykalnej demokracji na przykładzie platformy Indymedia po dwóch dekadach jej działania (1999–2019)

Słowa kluczowe: Indymedia, media alternatywne, radykalna demokracja, ruch na rzecz globalnej sprawiedliwości, Web 2.0

Streszczenie

Celem artykułu jest analiza odkrytych i praktykowanych przez platformę Indymediów możliwości komunikacyjnych opartych na rozwiązaniach wprowadzonych pierwotnie przez sieć w paradygmacie Web 2.0 (m.in. formuły „otwartego publikowania” i wspólnotowego tworzenia informacji). Kontekstem dla tych rozważań będą założenia radykalnej demokracji. Hipoteza główna zakłada, że stosowanie przez aktywistów i użytkowników Indymediów strategii i praktyk radykalnej demokracji bezpośredniej było skuteczne w działaniach krótkoterminowych i taktycznych, zawiodło jednak w przypadku akcji długoterminowych i strategicznych. Metody badań: w artykule odwołano się do najnowszych, mieszanych tendencji metodologicznych pojawiających się w badaniach medioznawczych nakierowanych na analizę przekazu cyfrowego i platform internetowych, ze szczególnym uwzględnieniem analizy zawartości stron www (tzw. desk research) i możliwości oferowanych przez geografię internetu. Wykorzystano także samodzielnie przeprowadzone pogłębione wywiady indywidualne (IDI) z aktywistami Indymediów z USA, Hiszpanii i Brazylii, a także model radykalnej demokracji zaproponowany przez brytyjskiego badacza V. Pickarda. Wyzwania dla Indymediów po dwóch dekadach ich działania oraz przyczyny ich transformacji i erozji pozwolą wypracować krytyczną perspektywę wobec koncepcji „usieciowionych ruchów społecznych” M. Castellsa. Wyniki i wnioski: praktyki radykalnej demokracji w codziennej działalności aktywistycznej i medialnej uwydatniły ograniczenia założeń tego typu demokracji w przypadku działań prowadzonych na poziomie międzynarodowym i z udziałem wielu podmiotów. Hipoteza postawiona we wstępie artykułu została zatem zweryfikowana pozytywnie. Rozwój sieci był też blokowany przez odmienne dynamiki powszechnej cyfryzacji społeczeństw, co dodatkowo znacznie ograniczało ogólnodostępne i sprawiedliwe zastosowanie praktyk radykalnej demokracji – w krajach Globalnego Południa lokalne ośrodki sieci były dostępne tylko dla wybranej grupy osób wyedukowanych cyfrowo, wyposażonych w odpowiednie zasoby. Sytuacja ta w istocie zaprzecza fundamentalnej idei radykalnej demokracji, jaką jest totalne rozszerzenie równości i wolności obywateli poprzez zwiększenie poziomu ich partycypacji. Wartość poznawcza: przedstawione w artykule analizy dostarczają wiedzy na temat pionierskiego zastosowania internetu w paradygmacie Web 2.0 przez platformę Indymedia – na długo przed pojawieniem się mediów społecznościowych – w kontekście założeń radykalnej demokracji. Pozwalają także formułować prognozy dotyczące ograniczeń dla radykalnej demokracji w bardziej złożonych środowiskach.

Bibliografia

Arnison, M. (2001). Open publishing is the same as free software. Retrieved October, 2019, from http://purplebark.net/maffew/cat/openpub.html

Bailey, O.G., Cammerts, B., & Carpentier, N. (2012). Media alternatywne. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Bruns, A. (2008). Blogs, Wikipedia, Second Life, and Beyond: From Production to Produsage. New York: Peter Lang.

Bruns, A. (2009). Gatewatching: Collaborative Online News Production. New York: Peter Lang.

Butler, C.L., & Rothstein, A. (1987). On conflict and consensus: a handbook on formal consensus decisionmaking. Mountain View, CA: Creative Commons.

Carpentier, N. (2011). Media and Participation: A site of ideological-democratic struggle. Chicago: Intellect.

Castells, M. (2013). Sieci oburzenia i nadziei: Ruchy społeczne w erze Internetu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Conway, J. (2007). Identity, Place, Knowledge: Social Movements Contesting Globalization. Winnipeg, MB: Fernwood Publishing.

Flichy, P. (2007). The Internet Imaginaire. Cambridge: MIT Press.

Frenzel, F., & Sullivan, S. (2009). Globalization from below? ICTs and democratic development in the project “Indymedia Africa”. In O. Mudhai, W. Tettey, & F. Banda (Eds.), African Media and the Digital Public Sphere (pp. 165–182). New York: Palgrave Macmillan.

Galtung, J., & Ruge, M.H. (1965). The structure of foreign news: The presentation of the Congo, Cuba and Cyprus crises in four Norwegian newspapers. Journal of Peace Research, 2(1), 64–90.

Gans, H.J. (2004). Deciding what news: A study of CBS evening news, NBC nightly news, Newsweek, and Time. New York: Pantheon Books.

Germany bans far-left protest website over G20 riots. (2017, August 25). BBC. Retrieved from https://www.bbc.com/news/world-europe-41047166

Giraud, E. (2014). Has radical participatory online media really ‘failed’? Indymedia and its legacies. Convergence, 20(4), 419–437.

Google News bans San Francisco Indymedia over Israel/Palestine controversy, anti-Arab slurs like “raghead” are allowed (2004, May 28). Indymedia Indybay. Retrieved October, 2019, from https://www.indybay.org/newsitems/2003/09/03/16398621.php

Habermas, J. (1989). The structural transformation of the public sphere. Cambridge, MA: MIT Press.

Halleck, D. (2003). Indymedia: Building an international activist internet network. Media Development, 50(4), 11–14.

Harcup, T., & O’Neill, D. (2001). What is news? Galtung and Ruge revisited. Journalism studies, 2(2), 261–280.

Held, D. (2006). Modele demokracji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Internet World Stats 2021. (2021, October 16). Retrieved from https://www.internetworldstats.com/stats.htm

Jasiewicz, E. (2009). Klimatyczne kasyno Polska. Le Monde Diplomatique. Pobrano z https://monde-diplomatique.pl/LMD46/index.php?id=4

Jenkins, H., Ford, S., & Green, J. (2013). Spreadable Media: Creating Value and Meaning in a Networked Culture. New York: NYU Press.

Juris, J.S. (2005). The new digital media and activist networking within anti–corporate globalization movements. The ANNALS of the American academy of political and social science, 597.1, 189–208.

Juris, J.S. (2008). Performing politics: Image, embodiment, and affective solidarity during anti-corporate globalization protests. Ethnography, 9(1), 61–97.

Knight, B. (2017, August 25). Interior Ministry shuts down, raids left-wing German Indymedia site. Deutsche Welle. Retrieved October, 2019, from https://www.dw.com/en/interior-ministry-shuts-downraids-left-wing-german-indymedia-site/a-40232965

Laclau, E., & Mouffe, C. (2014). Hegemony and socialist strategy: Towards a radical democratic politics. London: Verso Trade.

Lawson, J., & Gleason, S. (2002). Democracy and the war on dissent. Magazine, 15, 12–14.

Lievrouw, L. (2012). Media alternatywne i zaangażowane społecznie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mamadouh, V. (2004). Internet, scale and the global grassroots: geographies of the Indymedia network of independent media centres. Tijdschrift voor economische en sociale geografie, 95(5), 482–497.

Morris, D. (2003). Globalization and Media Democracy: The Case of Indymedia. In D. Schuler & P. Day (Eds.), Shaping the network society: The new role of civil society in cyberspace (pp. 325–352). New York: MIT Press.

O’Reilly, T. (2007). What is Web 2.0: Design Patterns and Business Models for the Next Generation of Software. International Journal of Digital Economics, 65, 17–37.

Pickard, V.W. (2006). United yet autonomous: Indymedia and the struggle to sustain a radical democratic network. Media, Culture & Society, 28(3), 315–336.

Pike, J.R. (2005). A gang of leftists with a website: The Indymedia movement. Transformations, 10. Retrieved October, 2019, from http://www.transformationsjournal.org/wp-content/uploads/2017/01/Pike_Transformations10.pdf

Platon, S., & Deuze, M. (2003). Indymedia journalism: A radical way of making, selecting and sharing news? Journalism, 4(3), 336–355.

Polletta, F. (2002). Freedom Is an Endless Meeting: Democracy in American Social Movements. Chicago: University of Chicago Press.

Pomieciński, A. (2013). Alterglobaliści. Antropologia ruchu na rzecz globalnej sprawiedliwości. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Pryncypia Jedności. (2006, 2 lutego). Pobrane w październiku 2019 r. z http://web.archive.org/web/20100705081738/https://docs.indymedia.org/Global/PrinciplesOfUnityPl

Rannikko, U. (2005). Alternative Ways of Being an Audience. A Case Study on Uses and Users of Indymedia: Summary of the Survey Results. Retrieved October 16, 2019, from https://docs.indymedia.org/pub/Global/ImcEssayCollection/Ulla_Rannikko_Indymedia_SurveyReport.pdf

Szymańska, A., Lisowska-Magdziarz, M., & Hess, A. (2018). Metody badań medioznawczych i ich zastosowanie. Kraków: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Opublikowane
2021-12-28
Jak cytować
Filipiak, A. (2021). Innowacje komunikacyjne oparte na założeniach radykalnej demokracji na przykładzie platformy Indymedia po dwóch dekadach jej działania (1999–2019). Studia Medioznawcze, 22(4), 1034-1048. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.sm.2021.4.663
Dział
Artykuły