Analiza ramowa w badaniu rozgrywki narracyjno-interpretacyjnej – dzienniki o zabójstwie Marka Rosiaka

Słowa kluczowe: analiza ramowa, dyskurs, rama, rozgrywka interpretacyjna

Streszczenie

Cel: opis mechanizmów ramowania, identyfikacja konkurujących ram i pomiar wyników rozgrywki narracyjno-interpretacyjnej (framing contest) na przykładzie ramowania ataku na biuro poselskie Prawa i Sprawiedliwości 19 października 2010 roku. Metody badań: interpretatywna strategia analizy ramowania polegająca na indukcyjnej, jakościowej rekonstrukcji ram z wykorzystaniem homeostatycznego modelu narracji. Przeanalizowano lokalizację ram w strukturze analizowanych tekstów i związane z nią zabiegi metakomunikacyjne (przeramowujące). Obliczono relatywną ekspozycję ram, a także jednorodność (homogeniczność) i przechylenie ramowania z wykorzystaniem wskaźnika koncentracji Herfindahla-Hirschmanna i na tej podstawie stworzono mapę wyników rozgrywki interpretacyjnej. Badaniu z zastosowaniem oprogramowania do analizy danych jakościowych MaxQDA12 poddano artykuły informacyjne czterech wiodących dzienników opublikowane w dzień po relacjonowanym incydencie. Wyniki i wnioski: analizowana rozgrywka interpretacyjna była silnie spolaryzowana. W badanym przypadku zidentyfikowano tylko dwie dominujące i jedną marginalną ramę. W artykułach informacyjnych występowała znacząca jednostronność i tendencyjność ramowania przejawiająca się wysokimi wartościami wskaźników homogeniczności i przechylenia ramowania. Tylko jeden z czterech dzienników eksponował konkurujące ramy w zbalansowany sposób. Dzienniki stosowały dwie wzorcowe strategie forsowania wybranej ramy: otwartą stronniczość („Nasz Dziennik”) i subtelną metakomunikacyjność („Gazeta Wyborcza”). Oryginalność i wartość poznawcza: zaproponowana konceptualizacja ramowania przywraca pojęciu narracyjne i metakomunikacyjne pierwiastki. Przyjęta strategia indukcyjnej rekonstrukcji ram unika powszechnego w analizie ramowej problemu niejasnego związku między ramami a materiałem empirycznym. Badanie realizuje postulat zwiększenia szczegółowości analizy ramowej poprzez redukcję jednostki kodowania do zdania. Tekst proponuje narzędzia precyzyjnego pomiaru ekspozycji ram i wizualnego mapowania rozgrywki interpretacyjnej i tendencyjności ramowania.

Bibliografia

Barański, J. (2001). Socjotechnika. Między magią a analogią: szkice o masowej perswazji w PRL-u i III RP. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Bateson, G. (1987). Steps to an Ecology of Mind: Collected Essays in Anthropology, Psychiatry, and Epistemology. Jason Aronson Inc.

Benford, R.D., & Snow, D.A. (2000). Framing processes and social movements: An overview and asssessment. Annual Review of Sociology, 26(2000), 611–639.

Blikowska, J. (2015, 6 grudnia). Happening PO w pobliżu miejsca zabójstwa Marka Rosiaka. Rzeczpospolita. https://www.rp.pl/polityka/art4097601-happening-po-w-poblizu-miejsca-zabojstwa-marka-rosiaka

Calkins, S. (1983). The New Merger Guidelines and the Herfindahl-Hirschman Index. California Law Review, 71(2), 402–429.

Capella, J.N., & Jamieson, K.H. (1997). Spiral of Cynicism. The Press and the Public Good. Oxford University Press.

Carragee, K.M., & Roefs, W. (2004). The Neglect of Power in Recent Framing Research. Journal of Communication, 54(2), 214–233. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2004.tb02625.x

Czyżewski, M. (2010). Analiza ramowa, czyli „co tu się dzieje?”. W E. Goffman (Red.), Analiza ramowa: Esej z organizacji doświadczenia (s. VII–XLVII). Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

Czyżewski, M. (2011). Wokół analizy ramowej jako perspektywy badawczej. W T. Gackowski (Red.), Zawartość mediów czyli rozważania nad metodologią badań medioznawczych (s. 31–49). Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.

Entman, R.M. (1993). Framing-toward clarification of a fractured paradigm, 43(4). https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.1993.tb01304.x

Entman, R.M. (2006). Punctuating the homogeneity of institutionalized news: Abusing prisoners at Abu Ghraib versus killing civilians at Fallujah. Political Communication, 23(2), 215–224. https://doi.org/10.1080/10584600600629844

Entman, R.M. (2007). Framing Bias: Media in the Distribution of Power. Journal of Communication, 57(1), 163–173. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2006.00336.x

Franczak, K. (2014). Perspektywa Framing Analysis – oferta analityczna dla badań nad dyskursem? Przegląd Socjologiczny, 63(3), 135–156.

Gamson, W.A., & Modigliani, A. (1989). Media Discourse and Public Opinion on Nuclear Power: A Constructionist Approach. American Journal of Sociology, 95(1), 1–37.

Goffman, E. (2010). Analiza ramowa. Esej z organizacji doświadczenia. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

Jenkin, G.L., Signal, L., & Thomson, G. (2011). Framing obesity: The framing contest between industry and public health at the New Zealand inquiry into obesity. Obesity reviews, 12(12), 1022–1030.

Johnson-Cartee, K.S., & Copeland, G.A. (1991). Negative political advertising: Coming of age. L. Erlbaum Associates.

Kacprzak, I. (2012, 20 kwietnia). Dożywocie dla zabójcy polityka PiS. Rzeczpospolita. https://www.rp.pl/kraj/art6157231-dozywocie-dla-zabojcy-polityka-pis

Kancelaria Sejmu. (2010). Biuletyn z posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka (nr 233) i Komisji do Spraw Służb Specjalnych (nr 131). (Nr 4239/VI kad.). Warszawa: Kancelaria Sejmu.

Lakoff, G., & Johnson, M. (1988). Metafory w naszym życiu. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Lem, S. (2002). Filozofia przypadku. Literatura w świetle empirii. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Merkus, S., de Heer, J., & Veenswijk, M. (2014). Framing the Zone: Political Executives Engaging in a Narrative-Framing Contest During Strategic Decision-making. Planning Practice & Research, 29(5), 569–584. https://doi.org/10.1080/02697459.2014.976999

Niedbalski, J. (2013). CAQDAS – oprogramowanie do komputerowego wspomagania analizy danych jakościowych. Historia, ewolucja i przyszłość. Przegląd Socjologiczny, 62(1), 153–166.

Norris, P., Kern, M., & Just, M.R. (Eds.). (2003). Framing Terrorism: The News Media, the Government, and the Public. New York: Routledge.

Olczyk, T. (2009). Politrozrywka i popperswazja: Reklama telewizyjna w polskich kampaniach wyborczych XXI wieku. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Trzebiński, J. (2002a). Narracyjne konstruowanie rzeczywistości. W J. Trzebiński (Red.), Narracja jako sposób rozumienia świata (s. 17–42). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Trzebiński, J. (2002b). Wstęp. W J. Trzebiński (Red.), Narracja jako sposób rozumienia świata (s. 13–16). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Tuchman, G. (1976). What is news? Telling stories. Journal of Communication, 4(26), 93–98.

Verbi Software. (2017). MAXQDA 12 Reference Manual. http://www.maxqda.com/download/manuals/MAX12_manual_eng.pdf

Wasilewski, J. (2012). Opowieści o Polsce. Retoryka narracji. Warszawa: studio headmade.

Watzlawick, P., Bavelas, J.B., & Jackson, D.D. (1967). Pragmatics of human communication. WW Norton & Company.

Opublikowane
2021-12-28
Jak cytować
Olczyk, T. (2021). Analiza ramowa w badaniu rozgrywki narracyjno-interpretacyjnej – dzienniki o zabójstwie Marka Rosiaka. Studia Medioznawcze, 22(4), 1049-1060. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.sm.2021.4.673
Dział
Artykuły