Infografika w komunikacji medycznej i naukowej w pandemii COVID-19

Słowa kluczowe: dziennikarstwo danych, infografika, komunikacja wizualna, pandemia COVID-19, wizualizacja danych

Streszczenie

Pandemia COVID-19 jako naukowe i społeczne wyzwanie XXI wieku od samego początku była przedmiotem badań i analiz. W obszarze zainteresowania badaczy znalazły się także infografiki – wizualne prezentacje przekazywanej społeczeństwom informacji na temat zagrożeń wywoływanych nowym patogenem. Metoda: artykuł zawiera przegląd piśmiennictwa dotyczącego wykorzystywania infografiki w czasie pandemii, wyszukanego w naukowych bazach danych w czerwcu, lipcu i październiku 2021 r. i uzupełnionego na zasadzie kuli śnieżnej o literaturę referencyjną załączoną do wyszukanych publikacji. Uwzględniono także materiały z sieci, głównie autorstwa dziennikarzy danych. Celem przeglądu było (1) zidentyfikowanie kierunków i aspektów badań dotyczących stosowania infografiki w pandemii, (2) określenie wad i zalet jej wykorzystywania, dostrzeganych zarówno przez uczonych, jak i przez dziennikarzy danych, oraz ujawnienie trudności, jakie mają ci ostatni, dokonując wizualizacji danych, a także (3) ustalenie, czy dotychczasowa wiedza na temat stosowania infografik, zwłaszcza w ochronie zdrowia, znalazła potwierdzenie we wnioskach z badań. Wyniki i wnioski: z przeglądu piśmiennictwa poświęconego zastosowaniom infografik w pandemii wynika, że są one ważnym narzędziem wyjaśniającym, unaoczniającym treści werbalne, wzmacniającym ich zapamiętywanie. Pierwsze badania podjęte w pandemii dotyczyły skuteczności infografik jako nośnika zaleceń WHO i wykazały, że infografiki w znaczącym stopniu wpływały na zrozumienie tych zaleceń, choć nie obniżały poziomu lęku badanych. Badacze wskazywali także na konieczność poszukiwania nowych form i sposobów komunikowania wiedzy, jej wyjaśniania i upraszczania oraz sygnalizowania niepewności, przede wszystkim w formie infografik. Szczególna odpowiedzialność za komunikowanie danych w pandemii ciążyła na dziennikarzach – w obliczu niepewności nauki, kruchości nastrojów społecznych oraz manipulowania danymi przez polityków. Wartość poznawcza: artykuł pokazuje przydatność infografik jako narzędzia komunikowania nie tylko w sytuacjach kryzysowych, ale także w nauce, wskazując nowe obszary multidyscyplinarnej eksploracji naukowej wyłaniające się z badań nad infografikami (rozumienie ich przekazu, wpływ na zachowania ludzi). Szczególne wnioski z pandemii wynikają też dla dziennikarzy danych, poszukujących w środowisku big data nowych form przekazu informacji – skutecznych, wiarygodnych i zgodnych z etyką dziennikarską.

Bibliografia

Agley, J., Xiao, Y., Thompson, E.E., & Golzarri-Aroyo, L. (2021). Using infographics to improve trust in science: a randomized pilot test. BMC Res Notes, 14, article number 210, 1–6. DOI: 10.1186/s13104-021-05626-4.

Bakhtiar, R., Hilda, H., Duma, K., & Yudia, R.Ch.P. (2020). Relationship between understanding of COVID-19’s infographics and the efforts to prevent COVID-19 transmission. Journal of Community Empowerment for Health, 3(2), 67–76. DOI: 10.22146/jcoemph.56749.

Balkac, M., & Ergun, E. (2018). Role of Infographics in Healthcare. Chinese Medical Journal, 131(20), 2514–2517. DOI: 10.4103/0366-6999.243569.

Bałuk, K. (2013). „Do licha! Ileż tu informacji!”. Infografika jako gatunek dziennikarski. Dziennikarstwo i Media, T. 4: Marka, media, komunikacja, 153–174.

Beene, S., Koelling, G., & Statton Thompson, D. (2020). Recommendations for Creating Inclusive Visual Communication During a Pandemic. VRA Bulletin, 47(2), 1–15. Retrieved on December 2, 2021, from https://online.vraweb.org/index.php/vrab/article/view/191/200

Cairney, P., & Wellstead, A. (2021). COVID-19: effective policymaking depends on trust in experts, politicians, and the public. Policy Design and Practice, 4(1), 1–14. DOI: 10.1080/25741292.2020.1837466.

Chalabi M., Barr, C., Duncan, P., Evershed, N., Kommenda, N., & Gutiérrez, P. (2020, May 9). Counting the human cost of Covid-19: ‘Numbers tell a story words can’t’. Retrieved on October 5, 2021, from https://www.theguardian.com/membership/datablog/2020/may/09/data-covid-19-numbers-story-pandemic-guardian-statistics

Chan, A.K.M., Nickson, C.P., Rudolph, J.W., Lee, A., & Joynt, G.M. (2020). Social media for rapid knowledge dissemination: early experience from the COVID-19 pandemic. Anaesthesia, 75(12), 1579–1582. DOI: 10.1111/anae.15057.

Chase, W.R. (2020, March 31). Why I’m not making COVID19 visualizations, and why you (probably) shouldn’t either. Retrieved on November 3, 2021, from https://www.williamrchase.com/post/why-i-m-not-making-covid19-visualizations-and-why-you-probably-shouldn-t-either

Cogley, B. (2020, March 30). The Ethics of Visualizing during a Pandemic. Retrieved on October 6, 2021, from https://www.tableaufit.com/the-ethics-of-visualizing-during-a-pandemic

Conley, D., & Johnson, T. (2021). Past is future for the era of COVID-19 research in the social sciences. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 118(13), e2104155118. DOI: 10.1073/pnas.2104155118.

COVID-19 na mapach – świat. (b.d.). Pobrane 31 sierpnia 2021 z www.informacjakryzysowa.pl/aktualnosci/covid-19-na-mapach-swiat

Dahlin, A. (2020, January 16). Visualize Your Science: How to Communicate Scientific Research Visually. Retrieved on October 2, 2021, from https://www.azom.com/article.aspx?ArticleID=18854

Davis, C. (2020, December 21). Communications in a post-Covid era: what 2020 has taught us about how to communicate better. Retrieved on October 3, 2021, from https://www.thedrum.com/opinion/2020/12/21/communications-post-covid-era-what-2020-has-taught-us-about-how-communicate

Delicado, A., & Rowland, J. (2021). Visual Representations of Science in a Pandemic: COVID-19 in Images. Frontiers in Communication, 6, article number 645725, 1–9. DOI: 10.3389/fcomm.2021.645725.

Demska, M. (2020). Spektakle diagramów. Dwutygodnik, 281. Pobrane 31 sierpnia 2021 z https://www.dwutygodnik.com/artykul/8919-spektakle-diagramow.html

Dijck, J. van, & Alinejad, D. (2020). Social Media and Trust in Scientific Expertise: Debating the Covid-19 Pandemic in The Netherlands. Social Media + Society, 6(4), 1–11. DOI: 10.1177%2F2056305120981057.

Domgaard, S., & Park, M. (2021). Combating misinformation: The effects of infographics in verifying false vaccine news. Health Education Journal, 80(8), 974–986. DOI: 10.1177/00178969211038750.

Durkheim, É. (2000). Zasady metody socjologicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Egan, M., Acharya, A., Sounderajah, V., Xu, Y., Mottershaw, A., Phillips, R., & Darzi, A. (2021). Evaluating the effect of infographics on public recall, sentiment and willingness to use face masks during the COVID-19 pandemic: a randomised internet-based questionnaire study. BMC Public Health, 21(1), article number 367. DOI: 10.1186/s12889-021-10356-0.

Fallas, H. (2021, February 10). 2020: The Great Year Of Data And Visual Journalism To Explain The Pandemic. Retrieved on November 3, 2021, from https://ladatacuenta.com/2021/02/09/ddj2020

Fallas, H. (2021, March 10). Explaining the Pandemic: 2020 Data and Visual Journalism Projects on COVID-19. Retrieved on November 3, 2021, from https://gijn.org/2021/03/10/explaining-the-pandemic-2020-data-and-visual-journalism-projects-on-covid-19

Fulleylove, R. (2020, April 7). The Challenge of Data Visualisation during Coronavirus. Retrieved on November 3, 2021, from https://www.creativereview.co.uk/data-visualisation-mona-chalabi-david-mccandless

Generate New Infographic Content with Statistics. (n.d.). Retrieved on November 3, 2021, from https://sparkbyspark.com/generate-new-infographic-content-from-statistics

Green, R. (2020, March 26). COVID-19: How graphic design can help save lives. Retrieved on October 7, 2021, from https://newsroom.unsw.edu.au/news/art-architecture-design/covid-19-how-graphic-design-can-help-save-lives

Gross, M. (2020). Communicating science in a crisis. Current Biology, 30(3), R737–R739. Retrieved on October 8, 2021, from https://www.cell.com/current-biology/pdf/S0960-9822(20)30904-0.pdf

Hamaguchi, R., Nemetollahi, S., & Minter, D.J. (2020). Picture of a pandemic: visual aids in the COVID-19 crisis. Journal of Public Health, 42(3), 483–485. DOI: 10.1093/pubmed/fdaa080.

Holmes, N. (2002). An interview about making presentations. [Excerpt from:]

Harvard Management Communication Letter, August. Retrieved on November 3, 2021, from https://myhome.spu.edu/kgz/4207/lecture2.html

Ioannidis, J.P.A, Salholz-Hillel, M., Boyack, K.W., & Baas, J. (2021). The rapid, massive growth of COVID-19 authors in the scientific literature. Royal Society Open Science, 8(210389), 1–14. DOI: 10.1098/rsos.210389.

Ivanković, D., Barbazza, E., Bos, V., Brito Fernandes, Ó., Gilmore, K.J., Tessa Jansen, T., & Kringos, D. (2021). Features Constituting Actionable COVID-19 Dashboards: Descriptive Assessment and Expert Appraisal of 158 Public Web-Based COVID-19 Dashboards. Journal of Medical Internet Research, 23(2), e25682, 1–19. DOI: 10.2196/25682.

Jacob, R. (2020). Visualising Global Pandemic: A Content Analysis of Infographics on COVID–19. Journal of Content, Community & Communication, 11(6), 116–123. DOI: 10.31620/JCCC.06.20/09.

Jonsson, A., & Grafström, M. (2021). Rethinking science communication: reflections on what happens when science meets comic art. Journal of Science Communication, 20(2), Y01, 1–16. DOI: 10.22323/2.20020401.

Joshi, M., & Gupta, L. (2021), Preparing Infographics for Post-publication Promotion of Research on Social Media. Journal of Korean Medical Science, 36(5), 1–8. DOI: 10.3346/jkms.2021.36.e41.

Kahn, P. (2020, June 4). Data Visualization during the COVID-19 Pandemic. Retrieved on October 5, 2021, from https://namahn.com/wordpress/wp-content/uploads/Namahn-webinar-Paul-Kahn-20200605.pdf

Kahn, P. (2021, January 16). COVID-19 Online Visualization Collection (COVIC). Vision, Current State, Benefits, Research Questions. Retrieved on October 5, 2021, from https://mprove.de/script/20/covic/_media/COVICProjectSummary011621.pdf

Kahn, P. (2021a). The pandemic that launched a thousand visualizations. Retrieved on October 5, 2021, from www.eyemagazine.com/feature/article/the-pandemic-that-launched-a-thousand-visualisations

Kahn, P. (2021b). Visual systems of life and death. Retrieved on October 5, 2021, from www.eyemagazine.com/feature/article/visual-systems-of-life-and-death

Kalatzi, O., Bratsas, Ch., & Veglis, A. (2018). The Principles, Features and Techniques of Data Journalism. Studies in Media and Communication, 6(2), 36–44. DOI: 10.11114/smc.v6i2.3208.

Kearns, C., & Kearns, N. (2020). The role of comics in public health communication during the COVID-19 pandemic. Journal of Visual Communication in Medicine, 43(3), 139–149. DOI: 10.1080/17453054.2020.1761248.

Kennedy, H. (2020, August 18). Data visualizations are key to COVID-19 communication, but we still don’t understand their impact. Retrieved on October 9, 2021, from https://www.natureindex.com/news-blog/simple-data-visualisations-have-become-key-to-communicating-about-the-covid-nineteen-pandemic-but-we-know-little-about-their-impact

Kim, Ch. (2018), An Interdisciplinary Approach to Understand Infographics. International Journal of Journalism & Mass Communication, 5(133), 1–3. DOI: 10.15344/2349-2635/2018/133.

King, A.J., & Lazard, A.J. (2020). Advancing Visual Health Communication Research to Improve Infodemic Response. Health Communication, 35(14), 1723–1728. DOI: 10.1080/10410236.2020.1838094.

Kleiber, M. (2020, 3 sierpnia). Infografiki – przyszłość komunikacji medialnej? Pobrane 3 grudnia 2021 z https://wszystkoconajwazniejsze.pl/prof-michal-kleiber-infografiki-przyszlosc-komunikacji-medialnej

Kołowska-Gawiejnowicz, M., Kołodziejczak, B., Siatkowski, I., Topol, P., & Zych, J. (2018). Infografiki – nowy trend wizualizacji informacji wspomagający procesy edukacyjne. Edukacja – Technika – Informatyka, 9(2), 138–148. Pobrane 5 grudnia 2021 z https://bibliotekanauki.pl/articles/456847

Kopf, E.W. (1916). Florence Nightingale as Statistician. Publications of the American Statistical Association, 15(116), 388–404. Retrieved on October 19, 2021, from https://www.jstor.org/stable/2965763

Krum, R. (2014). Cool infographics. Effective communication with data visualization and design. Indianapolis, IN: Wiley.

Leszkowicz, M. (2009). Komunikacja wizualna w materiałach dydaktycznych. E-mentor, 3(30). Pobrane 12 listopada 2021 z www.e-mentor.edu.pl/artykul/index/numer/30/id/655

Li, N., & Molder, A.L. (2021). Can scientists use simple infographics to convince? Effects of the “flatten the curve” charts on perceptions of and behavioral intentions toward social distancing measures during the COVID-19 pandemic. Public Understanding of Science, 30(7), 898–912. DOI: 10.1177/09636625211038719.

Lupi, G. (2017, January 30). Data Humanism: The Revolutionary Future of Data. Retrieved on January 19, 2022, from https://www.printmag.com/article/data-humanism-future-of-data-visualization

Makulec, A. (2020, December 16). Six Chart Design Lessons from Visualizations of COVID-19. Retrieved on October 16, 2021, from https://medium.com/nightingale/six-chart-design-lessons-for-evaluators-to-consider-from-visualizations-of-covid-19-336bd732e6f4

Martin, L.J., Turnquist, A., Groot, B., Huang, S.Y.M., Kok, E., Thoma, B., & Merriënboer, J.J.G. (2019). Exploring the Role of Infographics for Summarizing Medical Literature. Health Professions Education, 5(1), 48–57. DOI: 10.1016/j.hpe.2018.03.005.

Martinrey, S.G., & Martínez, A.S. (2020). Content analysis of the Spanish press about the use of the resource of infographics to report information regarding the global health crisis originated by COVID-19. Revista de Comunicación y Salud, 10(2), 185–210. DOI: 10.35669/rcys.2020.10(2).185-210.

Matta, G. (2020). Science communication as a preventative tool in the COVID19 pandemic. Humanities and Social Sciences Communications, 7, article number 159, 1–14. DOI: 10.1057/s41599-020-00645-1.

Mazurczyk, L. (2010). Zrozumieć infografikę. W A. Skworz & A. Niziołek (Red.), Biblia dziennikarstwa (s. 364–378). Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.

McCoy, E. (2019, April 9). The difference between infographics and data visualization. Retrieved on January 19, 2022, from https://killervisualstrategies.com/blog/difference-between-infographics-data-visualization.html

McKenzie, H. (2021, September 17). COVID-19 Cements Science Journalism’s Place as a Top News Priority. Retrieved on December 3, 2021, from https://www.biospace.com/article/covid-19-cements-science-journalism-s-place-as-a-top-news-priority

Mc Sween-Cadieux, E. (2021). Use of infographics as a health-related knowledge translation tool: protocol for a scoping review. BMJ Open, 11(6). DOI: 10.1136/bmjopen-2020-046117.

Mocnik, F.B., Raposo, P., Feringa, W., Kraak, M.-J., & Köbben, B. (2020). Epidemics and pandemics in maps – the case of COVID-19. Journal of Maps, 16(1), 144–152. DOI: 10.1080/17445647.2020.1776646.

Murchie, K.J., & Diomede, D. (2020). Fundamentals of graphic design – essential tools for effective visual science communication. Facets, 5, 409–422. DOI: 10.1139/facets-2018-0049.

Murray, M.D. (2022). Cross-Cultural Communication in a Crisis: The Universality of Visual Narrative in the COVID-19 Pandemic. Albany Law Journal of Science and Technology, 32(1), 1–40. DOI: 10.2139/ssrn.3886182.

Murray, I.R., Murray, A.D., Wordie, S.J., Oliver, C.W., Murray, A.W., & Simpson, A.H.R.W. (2017). Maximising the impact of your work using infographics. Bone & Joint Research, 6(11), 619–620. DOI: 10.1302/2046-3758.611.BJR-2017-0313.

Pandya, M. (2021). A comparative visual content analysis of the CDC and WHO COVID-19 infographics. Masters thesis at the Missouri University of Science and Technology, thesis number T 11845. Retrieved on October 3, 2021, from https://scholarsmine.mst.edu/masters_theses/7980

Pentzold, Ch., Fechner, D.J., & Zuber, C. (2021). “Flatten the Curve”: Data-Driven Projections and the Journalistic Brokering of Knowledge during the COVID-19 Crisis. Digital Journalism, 9(9), 1–24. DOI: 10.1080/21670811.2021.1950018.

Philp, R. (2020, June 18). 10 Tips for Visualizing COVID-19 Data. Retrieved on October 3, 2021, from https://gijn.org/2020/06/18/10-tips-for-visualizing-covid-19-data

Pisarek, W. (Red.). (2006). Słownik terminologii medialnej. Kraków: Universitas.

Pulak, I., & Wieczorek-Tomaszewska, M. (2018). Infografika – graficzne piękno informacji (s. 1–20). Pobrane 10 grudnia 2021 z https://studylibpl.com/doc/1000225/infografika-%E2%80%93-graficzne-pi%C4%99kno-informacji

Rigutto, C. (2017). The landscape of online visual communication of science. Journal of Science Communication, 16(2), C06_en, 1–9. Retrieved on November 4, 2021, from https://jcom.sissa.it/sites/default/files/documents/JCOM_1602_2017_C06_en.pdf

Rodríguez Estrada, F.C., & Davis, L.S. (2015). Improving Visual Communication of Science Through the Incorporation of Graphic Design Theories and Practices Into Science Communication. Science Communication, 37(1), 140–148. DOI: 10.1177/1075547014562914.

Routley, N. (2020, December 26). Visual Capitalist’s Top 20 Visualizations of 2020. Retrieved on November 5, 2021, from https://www.visualcapitalist.com/top-20-visualizations-of-2020

Ryley, J. (2021, July 6). The pandemic has put data journalism to the test and shown us that facts and figures can bring news to life. Retrieved on December 1, 2021, from https://www.skygroup.sky/article/the-pandemic-has-put-data-journalism-to-the-test-and-shown-us-that-facts-and-figures-can-bring-news-to-life

Salas, J., & Zafra, M. (2020, June 18). An analysis of three Covid-19 outbreaks: how they happened and how they can be avoided. Retrieved on October 3, 2021, from https://elpais.com/especiales/coronavirus-covid-19/an-analysis-of-three-covid-19-outbreaks

Salas, J., & Zafra, M. (2020, October 29). A room, a bar and a classroom: how the coronavirus is spread through the air. Retrieved on October 3, 2021. from https://elpais.com/especiales/coronavirus-covid-19/a-room-a-bar-and-a-class-how-the-coronavirus-is-spread-through-the-air

Saraiva, I., & Ferreira, C. (2021). The Impact of Visual Communication in COVID-19’s Prevention and Risk Mitigation. In N. Martins & D. Brandão (Eds.), Advances in Design and Digital Communication. Proceedings of the 4th International Conference on Design and Digital Communication, Digicom 2020, November 5–7, 2020, Barcelos, Portugal (pp. 433–442). Cham, Switzerland: Springer. Retrieved on November 5, 2021, from https://www.researchgate.net/publication/345674689_The_Impact_of_Visual_Communication_in_COVID-19%27s_Prevention_and_Risk_Mitigation

Schäfer, M.S. (2021, February 2). Trends in the Scicomm Ecosystem & How the Pandemic Catalyzed Them. In 2021 Trends in Science Communication – and the role of the COVID-19 Pandemic. Retrieved on October 2, 2021, from https://www.youtube.com/watch?v=N6qiCYu67UI

Sielewicz, A. (b.d.). Poznaj 7 powodów, dla których warto stosować infografiki. Pobrane 2 listopada 2021 z www.evive.pl/poznaj-7-powodow-dla-ktorych-warto-stosowac-infografiki

Sikora, S. (2015). Wizualizacja danych czy infografika? Pobrane 22 stycznia 2022 z blog.sebastiansikora.pl/post/wizualizacja-vs-infografika

Skrzypczak, J. (Red.). (1999). Popularna encyklopedia mass mediów. Poznań: Wydawnictwo Kurpisz.

Smiciklas, M. (2014). Infografiki. Praktyczne zastosowanie w biznesie. Gliwice: Helion.

Soldera, B. (2021, August 11). What is the role of Infographics in Healthcare? Retrieved on October 2, 2021, from https://mindthegraph.com/blog/role-of-infographics-in-healthcare

Spiegelhalter, D., Pearson, M., & Short, I. (2011). Visualizing Uncertainty About the Future. Science, 333, 1393–1400. DOI: 10.1126/science.1191181.

Spohn, S. (2020, June 30). Why Infographics and Other Visual Content Are Saving Lives From COVID-19. Retrieved on 4 October, 2021, from https://contently.com/2020/06/30/visual-content-infographics-covid-19

Steenstrup-Duch, A. (2021, February 3). Trends in Science Communication During Covid-19. Retrieved on October 5, 2021, from https://eacd-online.eu/trends-in-science-communication-during-covid-19

Szews, P. (2021). Wizualizacja i dziennikarstwo danych w mediach. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Texx, U.B. (2020). The important art of visual health communication. Retrieved on October 5, 2021, from https://uxdesign.cc/the-important-art-of-visual-health-communication-e447f80fc1ab

Vizoso, Á. (2020). Information Visualization and Usability: Tools for Human Comprehension. In J. Vázquez-Herrero, S. Direito-Rebollal, A. Silva-Rodríguez, X. López-García (Eds.), Journalistic Metamorphosis. Media Transformation in the Digital Age (pp. 85–98). Cham, Switzerland: Springer.

Vizoso, Á., Figueiras, A., & Dick, M. (2020). From Infographics to Post-infographics. In C. Toural-Bran, Á. Vizoso, S. Pérez-Seijo, M. Rodríguez-Castro, & M.-C. Negreira-Rey (Eds.), Information Visualization in The Era of Innovative Journalism (pp. 64–81). New York: Routledge. DOI: 10.4324/9780367809638-5.

Wyznaczanie trendów w nauce: Dzięki COVID-19 nadszedł czas, by spłaszczyć krzywą zmiany klimatu (2020, 29 kwietnia). Pobrane 2 listopada 2021 z https://cordis.europa.eu/article/id/418001-trending-science-thanks-to-covid-19-it-s-time-to-flatten-the-curve-on-climate-change

Zoumpourlis, V., Goulielmaki, M., Rizos, E., Baliou, S., & Spandidos, D.A. (2020). The COVID 19 pandemic as a scientific and social challenge in the 21st century. Molecular Medicine Reports, 22(4), 3035–3048. DOI: 10.3892/mmr.2020.11393.

Opublikowane
2022-02-05
Jak cytować
Stępniak, K. (2022). Infografika w komunikacji medycznej i naukowej w pandemii COVID-19. Studia Medioznawcze, 23(1), 1113-1135. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.sm.2022.1.679
Dział
Artykuły