Debata sejmowa na temat wprowadzenia stanu wyjątkowego na granicy z Białorusią w perspektywie funkcjonalnej analizy dyskursu politycznego oraz analizy ram tematycznych
DOI:
https://doi.org/10.33077/uw.24511617.sm.2023.2.698Słowa kluczowe:
debata sejmowa, dyskurs polityczny, funkcjonalna analiza dyskursu, komunikowanie polityczne, ramy tematyczneAbstrakt
Celem artykułu jest sprawdzenie, czy debata sejmowa nad rozporządzeniem Prezydenta RP o wprowadzeniu stanu wyjątkowego na granicy z Białorusią wpisuje się w głęboką polaryzację sceny politycznej w Polsce na początku trzeciej dekady XXI w. Wykorzystano następujące metody badawcze: analizę funkcjonalną dyskursu politycznego, opracowaną przez Williama Benoita, analizę ram tematycznych autorstwa Shanto Iyengara, pomocniczo zaś ustalenia Johna Ruperta Firtha dotyczące relacji między językiem a kontekstem. Próba badawcza miała charakter celowy. Jednostkę analizy stanowiła sekwencja, tj. wypowiedź jednego polityka w określonej ramie tematycznej, poprzez którą realizowana była wybrana funkcja dyskursu politycznego. Analiza miała charakter ilościowy i jakościowy. Materiał badawczy stanowił stenogram 36. posiedzenia Sejmu z 6 września 2021 r. Wyniki i wnioski: w analizowanej debacie sejmowej największa liczba wypowiedzi polityków Zjednoczonej Prawicy spełniała funkcję pochwały, w przypadku polityków opozycji najwięcej było wypowiedzi o funkcji ataku. W próbie badawczej znalazły się wypowiedzi przedstawicieli rządu i opozycji zaklasyfikowane do ramy epizodycznej lub tematycznej. W analizie nie stwierdzono dominacji żadnej z ram. Najistotniejszym kontekstowym uwarunkowaniem w wypowiedziach polityków, zarówno rządzących, jak i opozycji, była rama personalna. Oryginalność i wartość poznawcza: artykuł poszerza wiedzę w obszarze komunikowania politycznego parlamentarzystów Sejmu IX kadencji.
Bibliografia
Banasik, M. (2022). The Military Integration of Belarus into the Russian Federation. Safety & Defense, 8(1), 8–14.
Bejan, R., Nabi, S. (2021, 1 December). The EU is the real villain in the Poland-Belarus migrant crisis. The Conversation. Retrieved from https://theconversation.com/the-eu-is-the-real-villain-in-the-poland-belarus-migrant-crisis-172132
Benenowska, I. (2015). Współczesna debata publiczna – jej cechy, sytuacja komunikacyjna, strategie (próba charakterystyki na wybranych przykładach). W A. Kiklewicz & I. Uchwanowa-Szmygowa (Red.), Dyskurs: aspekty lingwistyczne, semiotyczne i komunikacyjne (s. 241–248). Olsztyn: Centrum Badań Europy Wschodniej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Benoit, W.L. (2014). A functional analysis of political television advertisements. Lanham: Lexington Books.
Benoit, W.L. (2007). Communication in political campaigns (Vol. 11). New York: Peter Lang. DOI: https://doi.org/10.3726/b18545
Benoit, W.L. (1999). Seeing spots: A functional analysis of presidential television advertisements, 1952-1996. Westport: Greenwood Publishing Group.
Benoit, W.L., Blaney, J.R., & Pier, P.M. (1998). Campaign’96: A functional analysis of acclaiming, attacking, and defending. Westport: Greenwood Publishing Group.
Benoit, W.L., & Harthcock, A. (1999). Functions of the great debates: Acclaims, attacks, and defenses in the 1960 presidential debates. Communication Monographs, 66(4), 341–357. DOI: 10.1080/03637759909376484. DOI: https://doi.org/10.1080/03637759909376484
Chassillan, M. (2022). L’emploi des blindés vu par les Russes au regard de la situation en Ukraine. Revue Defense Nationale, 848(3), 36–40. DOI: https://doi.org/10.3917/rdna.848.0036
Devi, S. (2021). Calls for international solutions to EU–Belarus border crisis. The Lancet, 398(10316), 2064. DOI: 10.1016/S0140-6736(21)02745-8. DOI: https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)02745-8
van Dijk, T.A. (2003). Dyskurs polityczny i ideologia. Etnolingwistyka. Problemy języka i kultury, 15(15), 7–28.
Domalewska, D. (2018). The permanent campaign in social media: A case study of Poland. Central and Eastern European eDem and eGov Days, 331, 461–468. DOI: https://doi.org/10.24989/ocg.v331.38
Firth, J.R. (1934). Linguistics and the functional point of view. English Studies, 16(1–6), 18–24. DOI: https://doi.org/10.1080/00138383408596618
Firth, J.R. (1950). Personality and language in society. The Sociological Review, 42(1), 37–52. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.1950.tb02460.x
Franczak, K. (2017). Analiza ramowania. W M. Czyżewski, M. Otrocki, T. Piekot, & J. Stachowiak (Red.), Analiza dyskursu publicznego. Przegląd metod i perspektyw badawczych (s. 145–173). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie SEDNO.
Guzek, D., & Grzesiok-Horosz, A. (2021). Political Will and Media Will: A Poland Case Analysis. East European Politics and Societies and Cultures, 20(10), 1–18. DOI: 10.1177/08883254211049514. DOI: https://doi.org/10.1177/08883254211049514
Iyengar, S. (1996). Framing responsibility for political issues. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 546(1), 59–70. DOI: https://doi.org/10.1177/0002716296546001006
Iyengar, S. (1990). Framing responsibility for political issues: The case of poverty. Political Behavior, 12(1), 19–40. DOI: https://doi.org/10.1007/BF00992330
Iyengar, S. (1994). Is anyone responsible? How Television frames political issues. Chicago: University of Chicago Press.
Kita, M. (2004). Medialna moda na dialog. W M. Kita & J. Grzenia (Red.), Dialog a nowe media (s. 171–188). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Konieczny, A. (2013). Dziennikarz jako trzeci kandydat w debacie. Analiza zawartości telewizyjnych debat wyborczych pod kątem wypowiedzi dziennikarzy. W M. Kolczyński (Red.), Współczesne kampanie wyborcze w Polsce: koncepcje, dylematy i praktyka komunikowania politycznego (s. 93–131). Katowice: Wydawnictwo Gnome.
Kruk-Junger, K. (2013). Przekład ustny środowiskowy: teoria, normy, praktyka. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe Akademii Techniczno-Humanistycznej.
Leśniczak, R. (2022). Asocjacja negatywizmu i personalizacji jako narzędzie komunikowania politycznego podczas kampanii parlamentarnej w Polsce w 2019 r. Zeszyty Prasoznawcze, 2(250), 27–44. DOI: https://doi.org/10.4467/22996362PZ.22.014.15605
Leśniczak, R. (2021). Personalizacja wizerunku prasowego obozu Zjednoczonej Prawicy w okresie pandemii COVID-19. Analiza medioznawcza „Tygodnika Powszechnego”, „Niedzieli” i „Gościa Niedzielnego”. W M. Sokołowski (Red.), „Zatruta studnia?” Media w czasach pandemii COVID-19 (s. 307–334). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Leśniczak, R. (w druku). Wizerunek kryzysu migracyjnego na granicy Białorusi z Unią Europejską w „Gazecie Wyborczej”, „Rzeczpospolitej” i „Dzienniku Gazecie Prawnej” w perspektywie framing analysis. Forum Lingwistyczne.
Maćkiewicz, J. (2020). Ramy interpretacyjne jako narzędzie badań medioznawczych. Studia Medioznawcze, 21(3), 615–627. DOI: 10.33077/uw.24511617.ms.2020.3.251. DOI: https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2020.3.251
Majer, P. (2012). W poszukiwaniu uniwersalnej definicji bezpieczeństwa wewnętrznego. Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 4(7), 11–19.
Marzęcki, R. (2012). Konstruowanie wzajemnych relacji jako element stylu uprawiania polityki PO i PiS. Środkowoeuropejskie Studia Polityczne, 2, 99–116. DOI: https://doi.org/10.14746/ssp.2012.2.07
Mazur, M. (2022). Polityka jako gra strategiczna–ramowanie polskich wyborów 2019 w telewizyjnych programach informacyjnych. Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne, 73, 81–94. DOI: https://doi.org/10.15804/athena.2022.73.05
Mazur, M., & Konieczny, A. (2012). Po co politykom telewizyjne debaty wyborcze? Analiza zawartości polskich debat. Studia Medioznawcze, 4, 82–94.
Moder, C. (2019). What happened to Poland? On the Ongoing Crisis of Democracy In U. Guérot & M. Hunklinger (Eds.), Old and New Cleavages in Polish Society (pp. 13–26). Krems: Edition Donau-Universität Krems.
Modrzejewska, E. (2012). Lógos, éthos, páthos w praktyce medialno-politycznej. Środki przekonywania w cytowanych wypowiedziach opozycji. Forum Artis Rhetoricae, 2, 55–78.
Piontek, D. (2015). Personalizacja jako efekt mediatyzacji polityki. Środkowoeuropejskie Studia Polityczne, 3, 91–103.
Piontek, D. (2020). Personalizacja rywalizacji wyborczej w kampanii parlamentarnej. Roczniki Nauk Społecznych, 40(3), 109–126.
Przybyszewski, S. (2009). Kontekst w badaniach nad językiem. Media, Kultura, Komunikacja Społeczna. Zeszyty Naukowe Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UWM, 5, 79–86.
Raciborski, J. (2020). Logika politycznych konfliktów i ich wyborcze manifestacje. Rocznik Strategiczny, 25, 433–450.
Robins, R.H. (1961). John Rupert Firth. Language, 37(2), 191–200. DOI: https://doi.org/10.1136/pgmj.37.426.191
Sprawozdanie stenograficzne z 36. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 6 września 2021 r. (drugi dzień obrad). (2021). Warszawa: Kancelaria Sejmu. Pobrane z http://orka2.sejm.gov.pl/StenoInter9.nsf/0/8D32E55499D01CB5C125874800776305/%24File/36_b_ksiazka_bis.pdf
Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej. (2014). Warszawa: Biuro Bezpieczeństwa Narodowego. Pobrane z https://www.bbn.gov.pl/ftp/SBN%20RP.pdf
Strömbäck, J. (2008). Four phases of mediatization: An analysis of the mediatization of politics. The International Journal of Press/Politics, 13(3), 228–246. DOI: https://doi.org/10.1177/1940161208319097
Thomas, M. (2011). John Rupert Firth (1890-1960). In M. Thomas (Ed.), Fifty Key Thinkers on Language and Linguistics (pp. 178–184). London–New York: Routledge.
Tworzecki, H. (2019). Poland: A case of top-down polarization. The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 681(1), 97–119. DOI: 10.1177/0002716218809322. DOI: https://doi.org/10.1177/0002716218809322
Wyrzykowski, M. (2019). Experiencing the Unimaginable: the Collapse of the Rule of Law in Poland. Hague Journal on the Rule of Law, 11(2), 417–422. DOI: 10.1007/s40803-019-00124-z. DOI: https://doi.org/10.1007/s40803-019-00124-z
Zaręba, A. (2016). Permanent campaign in Poland–causes, elements, importance. Political Preferences, 13, 97–113.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2023 Rafał Leśniczak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
Publikacje na łamach „Studiów Medioznawczych” ukazują się na zasadach odpowiadających licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC 4.0).
