Political Communication of the Polish Bishops’ Conference in the Context of the Ukrainian Counteroffensive in 2023
DOI:
https://doi.org/10.33077/uw.24511617.sm.2025.3.831Słowa kluczowe:
Polish Bishops’ Conference, political communication, political leaders, Russia’s war against Ukraine, Ukrainian counteroffensiveAbstrakt
The scientifi c aim of this article is to present the position of the Polish Episcopal Conference during one of the stages of Russia’s full-scale war on the territory of Ukraine, namely during the Ukrainian counteroffensive in the Zaporizhia Oblast and the western part of the Donetsk Oblast in 2023. The analysis concerns the following issues: the general geopolitical situation in Europe in the context of the war in Ukraine; the migration and refugee crisis on the external border of the European Union; an assessment of the foreign policy pursued by contemporary world political leaders towards the Russian Federation and Ukraine; an assessment of the position of the Holy See and Pope Francis in the context of Russia’s war in Ukraine; and an assessment of Ukraine’s political aspirations related to accession to the European Union and NATO. Methodology: the author applied the method of critical analysis of political rhetorical discourse in accordance with Martin Reisigl’s approach. Results and conclusions: the Polish bishops adopted a clear position in the context of the Ukrainian counteroffensive in 2023. They identifi ed the aggressor and the victim, stressed the need to provide assistance to refugees, and highlighted the importance of a proper understanding of the migration crisis triggered by the war. The materials analysed did not include any position taken by the Polish Episcopal Conference regarding the following issues: Ukraine’s aspirations to join the structures of the European Union and NATO; the assessment of Russia’s war in Ukraine by the Holy See and Pope Francis; or a detailed evaluation of the geopolitical situation in Europe, including, in particular, the foreign policy of global political leaders towards the Russian Federation and Ukraine. The publication contributes to the growing cognitive value on the political communication of the Polish Episcopal Conference.
Bibliografia
Balmforth, T. (2023, August 31). Ukraine tells critics of slow counteroffensive to ‘shut up’. Retrieved from https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-tells-critics-slow-counteroffensive-shut-up-2023- 08-31/
Besl, M. (2023). Orthodoxie als Politik? Überlegungen zur Situation in Osteuropa. In M. Besl & S. Oelke (Hg.), Politische Macht und orthodoxer Glaube: Beziehungen zwischen Politik und Religion in Osteuropa (S. 8–14). Regensburg: Verlag Friedrich Pustet.
Beyer, G.J. (2024). NATO Expansion after 1989: An Argument from the Catholic Social Tradition. Theological Studies, 85(1), 162–189. doi:10.1177/00405639241226491 DOI: https://doi.org/10.1177/00405639241226491
Chawryło, K. (2015). Sojusz ołtarza z tronem. Rosyjski Kościół Prawosławny a władza w Rosji. Warszawa: Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia.
Czyżewski, M., Kowalski, S. & Piotrowski, A. (2010). Wprowadzenie. W M. Czyżewski, S. Kowalski, & A. Piotrowski (Red.), Rytualny chaos. Studium dyskursu publicznego (s. 15–48). Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Deutschmann, M. (2020). Główne problemy integracji imigrantów z Ukrainy i propozycje rozwiązań w oczach przedstawicieli instytucji województwa opolskiego. Zeszyty Pracy Socjalnej, 25(3), 193–217. doi:10.4467/24496138ZPS.20.026.13081 DOI: https://doi.org/10.4467/24496138ZPS.20.026.13081
Duszczyk, M. & Kaczmarczyk, P. (2022). The war in Ukraine and migration to Poland: Outlook and challenges. Intereconomics, 57(3), 164–170. doi:10.1007/s10272-022-1052-7 DOI: https://doi.org/10.1007/s10272-022-1053-6
Gerlach, I. & Ryndzak, O. (2022). Ukrainian migration crisis caused by the war. Studia Europejskie-Studies in European Affairs, 26(2), 17–29. doi: 10.33067/SE.2.2022.2 DOI: https://doi.org/10.33067/SE.2.2022.2
Himes, K.R. (2019). Catholic social teaching, economic inequality, and American society. Journal of Religious Ethics, 47(2), 283–310. doi:10.1111/jore.12268 DOI: https://doi.org/10.1111/jore.12268
Jungkunz, V. (2013). Deliberate Silences. Journal of Public Deliberation, 9(1), 1–32. Retrieved from doi:10.16997/jdd.154 DOI: https://doi.org/10.16997/jdd.154
Komecki, G. (2004). Koś ciół katolicki w Polsce wobec integracji z Unią Europejską . Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K, Politologia, 11, 153–167.
Konferencja Episkopatu Polski. (2023a, June 10). Przewodniczący Episkopatu Ukrainy pogratulował Przewodniczącemu KEP z okazji 50-lecia święceń kapłańskich. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/213847.przewodniczacy-episkopatu-ukrainy-pogratulowal-przewodniczacemu-kep-z-okazji-50-lecia-swiecen-kaplanskich
Konferencja Episkopatu Polski. (2023b, June 12). Abp Górzyński w Stoczku Klasztornym: Prosimy szczególnie o pokój. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/213863.abp-gorzynski-w-stoczku-klasztornym-prosimy-szczegolnie-o-pokoj
Konferencja Episkopatu Polski. (2023c, June 14). Biskupi o Synodzie, pojednaniu polsko-ukraińskim, beatyfikacji Rodziny Ulmów i Światowych Dniach Młodzieży. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/213884.biskupi-o-synodzie-pojednaniu-polsko-ukrainskim-beatyfikacji-rodziny-ulmow-i-swiatowych-dniach-mlodziezy
Konferencja Episkopatu Polski. (2023d, June 14). Komunikat z 395. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/213883.komunikat-z-395-%20zebrania-plenarnego-konferencji-episkopatu-polski
Konferencja Episkopatu Polski. (2023e, June 17). Kościół w Polsce ponowi Akt poświęcenia Rosji i Ukrainy Niepokalanemu Sercu Maryi. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/213898.kosciol-w-polsce-ponowi-akt-poswiecenia-rosji-i-ukrainy-niepokalanemu-sercu-maryi
Konferencja Episkopatu Polski. (2023f, July 7). Abp Światosław Szewczuk: Pojednanie między naszymi narodami jest procesem leczenia ran. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214009.abp-swiatoslaw-szewczuk-pojednanie-miedzy-naszymi-narodami-jest-procesem-leczenia-ran
Konferencja Episkopatu Polski. (2023g, July 7). Orędzie arcybiskupa większego Światosława Szewczuka i arcybiskupa Stanisława Gądeckiego w 80. rocznicę Rzezi Wołyńskiej. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214004.oredzie-arcybiskupa-wiekszego-swiatoslawa-szewczuka-i-arcybiskupa-stanislawa-gadeckiego-w-80-rocznice-rzezi-wolynskiej
Konferencja Episkopatu Polski. (2023h, July 7). Przewodniczący Episkopatu: Pojednanie polsko-ukraińskie jest długotrwałym procesem. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214011.przewodniczacy-episkopatu-pojednanie-polsko-ukrainskie-jest-dlugotrwalym-procesem
Konferencja Episkopatu Polski. (2023i, July 7). Przewodniczący KEP podczas nabożeństwa „Przebaczenia i Pojednania”: Przychodzimy z wielkim pragnieniem pojednania naszych narodów. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214002.przewodniczacy-kep-podczas-nabozenstwa-przebaczenia-i-pojednania-przychodzimy-z-wielkim-pragnieniem-pojednania-naszych-narodow
Konferencja Episkopatu Polski. (2023j, July 7). W archikatedrze warszawskiej odbyło się Nabożeństwo Przebaczenia i Pojednania polsko-ukraińskiego. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214007.w-archikatedrze-warszawskiej-odbylo-sie-nabozenstwo-przebaczenia-i-pojednania-polsko-ukrainskiego
Konferencja Episkopatu Polski. (2023k, July 8). Przebaczenie i pojednanie (Msza Święta w Parośli w Ukrainie). Pobrane 31 października 2024 z https://archpoznan.pl/pl/web/homilia/view/id/przebaczenie-i-pojednanie
Konferencja Episkopatu Polski. (2023l, July 8). Przewodniczący KEP w Parośli: Pojednanie może być budowane tylko w prawdzie i sprawiedliwości. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214021.przewodniczacy-kep-w-parosli-pojednanie-moze-byc-budowane-tylko-w-prawdzie-i-sprawiedliwosci
Konferencja Episkopatu Polski. (2023m, July 19). „Anielski Tabor” – turnus wytchnieniowy dla ukraińskich dzieci. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214067.anielski-tabor- turnus-wytchnieniowy-dla-ukrainskich-dzieci
Konferencja Episkopatu Polski. (2023n, July 31). Powodzianie z Ukrainy otrzymali pomoc z polskiej fundacji. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214099.powodzianie-z-ukrainy- otrzymali-pomoc-z-polskiej-fundacji
Konferencja Episkopatu Polski. (2023o, August 2). List Pasterski Episkopatu Polski z okazji XIII Tygodnia Wychowania. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214110.list-pasterski- episkopatu-polski-z-okazji-xiii-tygodnia-wychowania
Konferencja Episkopatu Polski. (2023p, August 3). Konwój humanitarny w ramach projektu „Paczka dla Ukrainy”. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214115.pomoc-humanitarna-caritas-dla-68-samodzielnej-brygady-mysliwskiej
Konferencja Episkopatu Polski. (2023q, August 6). 5 sierpnia: W hołdzie Ofi arom Rzezi Woli. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214119.5-sierpnia-w-holdzie-ofiarom-rzezi-woli
Konferencja Episkopatu Polski. (2023r, August 9). Papież do Polaków: Pielgrzymując, módlcie się o pokój dla świata. Pobrane 31 października 2024 z https://episkopat.pl/doc/214145.papiez-do-polakow- pielgrzymujac-modlcie-sie-o-pokoj-dla-swiata
Konferencja Episkopatu Polski. (2023s, August 25). Komunikat Rady Biskupów Diecezjalnych Konferencji Episkopatu Polski po spotkaniu na Jasnej Górze w dniu 25 sierpnia 2023 roku. Pobrane 31 października 2024 z https://www.ekai.pl/dokumenty/komunikat-rady-biskupow-diecezjalnych-konferencji- episkopatu-polski-po-spotkaniu-na-jasnej-gorze-25-sierpnia-2023/
Kowalczyk, K. (2014). Kościół katolicki jako podmiot oddziałujący na system polityczny. Wrocławskie Studia Politologiczne, 17, 126–141.
Kowalczyk, K. (2015). Kościół rzymskokatolicki w Polsce jako podmiot oddziałujący na system polityczny. Casus ustawy o związkach partnerskich. Colloquium Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych, 4, 61–82.
Kozub-Karkut, M. (2016). Patriotyzm, polskość w dyskursie politycznym kampanii prezydenckiej 2015 roku. W W.M. Kułakowska, P. Borowiec, & P. Ścigaj (Red.), Oblicza kampanii wyborczych 2015 (s. 73–92). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Leśniczak, R. (2023a). Komunikowanie polityczne Konferencji Episkopatu Polski w kontekście inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r., Horyzonty Polityki, 14(46), 207–227. Pobrane z https://horyzontypolityki.ignatianum.edu.pl/HP/article/view/2420. doi:10.35765/hp.2420 DOI: https://doi.org/10.35765/hp.2420
Leśniczak, R. (2023b). Wartości polityczne w komunikowaniu polskich biskupów w kontekście kryzysu migracyjnego na granicy Białorusi z Unią Europejską. W A. Barańska-Szmitko, & A. Filipczak- Białkowska (Red.), Teorie i praktyki komunikacji 2 (s. 605–616). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. doi:10.18778/8331-181-4.37 DOI: https://doi.org/10.18778/8331-181-4.37
Leśniczak, R. (2023c). Debata o Wołyniu w komunikowaniu instytucjonalnym Kościoła katolickiego w Polsce (2016–2023). W R. Leśniczak, & K. Stępniak (Red.), Kryzys w przekazach medialnych (s. 101–122). Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.
Leśniczak, R. (2024). Papież Franciszek a kryzysy migracyjne w Europie. Perspektywa komunikologiczna i medioznawcza. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
McLarren, K. (2023). Christian Churches and the Ukraine War: Introducing Religious Publics in Global Politics. Politics and Governance, 11(3), 134–144. doi:10.17645/pag.v11i3.6762 DOI: https://doi.org/10.17645/pag.v11i3.6762
McLarren, K. (2024). The Silence of the Roman Catholic Church on the Ukraine War. The Review of Faith & International Affairs, 22(1), 97–101. doi:10.1080/15570274.2023.2261711 DOI: https://doi.org/10.1080/15570274.2023.2261711
Merkx, G.W. (2023). Russia’s War in Ukraine: Two Decisive Factors. Journal of Advanced Military Studies (JAMS), 14(2), 13–33. doi:10.21140/mcuj.20231402001 DOI: https://doi.org/10.21140/mcuj.20231402001
Mikhelidze, N. (2023). Unpacking the Vatican’s Diplomatic Failure in Reaching a Ceasefi re in the Russia- Ukraine War. IAI Commentaries, 23, 1–5.
Mojżyn, N. (2023). Antytetyczny obraz papieża Franciszka w depeszach ukraińskich agencji informacyjnych na tle agresji rosyjskiej w Ukrainie. In R. Leśniczak, & K. Stępniak (Red.), Kryzys w przekazach medialnych (s. 123–143). Warszawa: Ofi cyna Wydawnicza ASPRA-JR.
Németh, T.M. (2023). Pope Francis and Russia’s War against Ukraine. Studia Universitatis Babes-Bolyai- Theologia Catholica Latina, 68(1), 92–109. doi:10.24193/theol.cath.latina.2023.LXVIII.1.04 DOI: https://doi.org/10.24193/theol.cath.latina.2023.LXVIII.1.04
Piwnicki, G. (2017). Relacje państwo–Kościół na przełomie XX i XXI wieku. Przypadek Polski. Cywilizacja i Polityka, 15, 146–164. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0010.5464
Piwnicki, G. (2020). Anomia jako kulturowy stan społeczeństwa polskiego w czasach nowożytnych praprzyczyną dystopii integracji z Unią Europejską. Środkowoeuropejskie Studia Polityczne, 1, 193–228. doi:10.14746/ssp.2020.1.10 DOI: https://doi.org/10.14746/ssp.2020.1.10
Podgórzańska, R., Grabowska, S., Podolak, M., & Pięta-Szawara, A. (2023). Poland’s Policy for Refugees from Ukraine. In Kasińska-Metryka, A. & K. Pałka-Suchojad (Eds.), The Russia-Ukraine War of 2022. Faces of Modern Confl ict (pp. 113–132). Abingdon: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003341994-8
Przesmycki, P. (2012). Polityka – etyka – Kościół. Wzajemność relacji w świetle tekstów Josepha Ratzingera – Benedykta XVI. Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym, 15, 297–311. doi:10.18778/1899-2226.15.26 DOI: https://doi.org/10.18778/1899-2226.15.26
Reisigl, M. (2007). Discrimination in discourses. In H. Kotthoff, & H. Spencer-Oatey (Eds.), Handbook of intercultural communication (pp. 365–394). Berlin: Mouton de Gruyter. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110198584.4.365
Reisigl, M. (2008). Analyzing political rhetoric. In R. Wodak, & M. Krzyżanowski (Eds.), Qualitative discourse analysis in the social sciences (pp. 96–120). Houndmills, Basingstoke, Hampshire: Palgrave Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-137-04798-4_5
Reisigl, M. (2021). ‘“Narrative!” I can’t hear that anymore’. A linguistic critique of an overstretched umbrella term in cultural and social science studies, discussed with the example of the discourse on climate change. Critical Discourse Studies, 18(3), 368–386. doi:10.1080/17405904.2020.1822897 DOI: https://doi.org/10.1080/17405904.2020.1822897
Reisigl, M., & Wodak, R. (2005). Discourse and discrimination: Rhetorics of racism and antisemitism. London: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203993712
Roguska, B. (2022). O społecznym autorytecie Kościoła. CBOS Research communiqué no. 87.
Schmidt, S. (2023, June 8). Ukrainian military begins counteroffensive to oust Russian occupiers. Retrieved 31 October 2024 from https://www.washingtonpost.com/world/2023/06/08/ukraine-counteroffensive-russia-war-zaporizhzhia/
Sheftalovich, Z. (2023, June 8). Ukraine counteroffensive: Kyiv claims gains in Bakhmut. Retrieved 31 October 2024 from https://www.politico.eu/article/ukraine-claims-gains-bakhmut-amid-reports-counteroffensive-russia-hanna-maliar/
Stępień, J. (2022). Stosunki państwa i Kościoła katolickiego w konstytucyjnym porządku III Rzeczy- pospolitej Polskiej. [Doctoral dissertation, University of Lodz]. https://dspace.uni.lodz.pl/handle/11089/42094
Szymańska, J. (2022). Exodus uchodźców z Ukrainy jako wyzwanie dla Unii Europejskiej. Biuletyn Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, 42(2461)
Tutak, G. (2022). Troska Kościoła katolickiego o uchodźców w kontekście wojny w Ukrainie. Kościół i Prawo, 11(24), 289–306. doi:10.18290/kip22112.17 DOI: https://doi.org/10.18290/kip22112.17
Zadarko, K. (2023, July 11). Komunikat Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Migracji, Turystyki i Pielgrzymek ws. debaty o migrantach i uchodźcach. Pobrane 31 października 2024 z https://www.ekai.pl/dokumenty/komunikat-rady-kep-ds-migracji-turystyki-i-pielgrzymek-ws-debaty-o-migrantach-i-uchodzcach-11-lipca-2023/
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Rafał Leśniczak, Cezary Smuniewski, Błażej Bado
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
Publikacje na łamach „Studiów Medioznawczych” ukazują się na zasadach odpowiadających licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC 4.0).
