Możliwości monitorowania trendów na rynku polskich mediów informacyjnych
DOI:
https://doi.org/10.33077/uw.24511617.sm.2025.2.852Słowa kluczowe:
analiza trendów, badania prospektywne, foresight, media informacyjneAbstrakt
Cel: Celem artykułu jest ocena przydatności w badaniach mediów informacyjnych metody monitorowania trendów. Ma ona przede wszystkim diagnostyczny charakter, ale stosowana jest również jako element analizy foresightowej. Metody badań: Metoda analizy i krytyki piśmiennictwa. Wyniki i wnioski: Dynamika zmian na rynku mediów informacyjnych wywołanych przyspieszoną transformacją tego sektora, wymaga wnikliwej analizy ich przyczyn i konsekwencji. Deficyt wiarygodnych danych i brak polityki medialnej państwa utrudnia jednak prowadzenie kompleksowych analiz kluczowych trendów i kierunków zmian w branży. Wartość poznawcza: Artykuł jest krytyczną oceną stanu badań nad trendami w środowisku mediów informacyjnych. Definiuje pojęcie mediów informacyjnych oraz przedstawia założenia analizy trendów jako podejścia w badaniach nad mediami.
Bibliografia
Aalberg, T. & Curran, J. (2013). How Media Inform Democracy: A Comparative Approach. Routledge New Developments in Communication and Society Rese. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203803448
Bazeli, B. (2017). Dlaczego prognozy ekonomiczne są nietrafne? Roczniki Ekonomiczne Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy, 1(10), 11-23.
Cairncross, F. (2019). The Cairncross Review: a sustainable future for journalism. Retrieved from https://www.gov.uk/government/publications/the-cairncross-review-a-sustainable-future-for-journalism
Czarkowski, A. (1988). Podejście prognostyczne w badaniach naukowych. Ruch prawniczy, ekonomiczny i socjologiczny, 1, 279–291.
Davies, N. (2009). Flat Earth News. An Award-winning Reporter Exposes Falsehood, Distortion and Propaganda in the Global Media. London: Vintage Books.
de Zúniga, H. G. & Hinsley, A. (2013). The press versus the public: What is ‘good journalism’? Journalism Studies, 6, 926–942. DOI: https://doi.org/10.1080/1461670X.2012.744551
Deuze, M. (2005). What is journalism? Professional identity and ideology of journalists reconsidered. Journalism 6, 442–464. DOI: https://doi.org/10.1177/1464884905056815
Diagnoza społecznych zachowań czytelniczych w obrębie prasy drukowanej i cyfrowej. (2013). Pobrane 2 czerwca 2021 z http://www.prawoautorskie.gov.pl/media/Badania_rynku_prasowego/Raport_RYNEK_11-02-2014_(R)_word_IWP.pdf
Dobek-Ostrowska, B., Barczyszyn P. & Michel, A. (2013). Zmiana w dziennikarstwie. Kultura zawodowa polskich dziennikarzy (badania ilościowe), Studia Medioznawcze, 1, 11–28.
Dzierżyńska-Mielczarek, J. (2021). Status ekonomiczny dziennikarzy. Praca i płaca. W O. Dąbrowska-Cendrowska, A. Lubczyńska (Red.), Czasopiśmiennictwo – przeszłość i teraźniejszość (T. 3, s. 245–259). Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.
Dzierżyńska-Mielczarek, J. (2024). Stabilność finansowa rynku prasy w Polsce, Rocznik Historii Prasy Polskiej, 3, 181-199. DOI: https://doi.org/10.24425/rhpp.2024.151855
Dziomdziora, W. (2015). Strategia rozwoju rynku medialnego w Polsce na lata 2015–2020. Pobrane 2 czerwca 2021 z http://sztukamediafilm.pl/wp-content/uploads/2014/09/SMF-Strategia-rozwoju-rynku-medialnego-w-Polsce-2015-2020.pdf
Eisenach, J. A. (2023). Meta and the News: Assessing the Value of the Bargain. Retrieved from https://www.nera.com/content/dam/nera/publications/2023/Meta%20and%20the%20News%20Assessing%20the%20Value%20of%20the%20Bargain.pdf
Filas, R. (2024). Media w Polsce – fazy rozwoju mediów 1989–2023. W K. Wolny-Zmorzyń- ski, K. Doktorowicz, P. Płaneta, R. Filas (Red.), Leksykon terminów medialnych (T. 2, s. 58-62). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Forman-Katz, N. (2023). Americans are following the news less closely than they used to. Retrieved from https://www.pewresearch.org/short-reads/2023/10/24/americans-are-following-the-news-less-closely-than-they-used-to/
François, N. & Rymajdo, K. (2024). News Futures 2035 Final Report. Preston, UK: Media Innovation Studio, University of Central Lancashire.
The future of news (2024, 25 November). Published by the Authority of the House of Lords. Retrieved from https://publications.parliament.uk/pa/ld5901/ldselect/ldcomm/39/39.pdf
Government response to the Cairncross Review: a sustainable future for journalism. (2020, 27 January). Retrieved from https://www.gov.uk/government/publications/the-cairncross-review-a-sustainable-future-for-journalism/government-response-to-the-cairncross-review-a-sustainable-future-for-journalism
Grzeszak, J. (2021) Modele biznesowe mediów po pandemii. Warszawa: Polski Instytut Ekonomiczny.
Hanitzsch, T., Hanusch, F., Mellado, C., Anikina, M., Berganza, R., Cangoz, I., Coman, M., et al. (2011). Mapping Journalism Cultures across Nations. Badania dziennikarskie, 12(3), 273–293. DOI: https://doi.org/10.1080/1461670X.2010.512502
Hofman, I. & Kępa-Figura, D. (Red.). (2016). Współczesne media – media informacyjne. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Kołodziej, A. (2017). Problemy metodologiczne futurologii jako „dyscypliny naukowej”. Acta Universitatis Lodziensis, Folia Sociologica, 61, 99–112. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.61.06
Kovach, B. & Rosenstiel, T. (2001). The Elements of Journalism. What Newspeople Should Know and the Public Should Expect. New York: Three Rivers Press.
Krzysztofek, K. (2018). Prévoir – savoir – pouvoir czyli od przewidywania do wiedzy i władzy. Stan Rzeczy, 1(14),. 17–39. Pobrane z https://doi.org/10.51196/srz.14.2 DOI: https://doi.org/10.51196/srz.14.2
Kucner, A. (2020). Analiza trendów w kontekście hermeneutyki i myślenia prospekcyjnego. Edukacja Filozoficzna, 69, 143–167. DOI: 10.14394/edufil.2020.0007 DOI: https://doi.org/10.14394/edufil.2020.0007
Kucner A., Pacewicz G., Rutkowska A., Sierocki R., Sobota J., Sternicka-Kowalska M., ... Wasyluk P. (2018). Trendy. Interpretacje i konfrontacje. Olsztyn: Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Lasswell, H. D. (1948). The structure and function of communication in society. In L. Bryson (Ed.), The communication of ideas. A Series of Adresses (pp. 37–51). New York: Institute for Religious and Social Studies.
Lauk, M. Oller A. & Harro-Loit, H. (2024). Monitoring Mediascapes. A Premise of Wisdom-Based EU Media Governance. Mediadelcom Tartu. Retrieved from https://www.mediadelcom.eu/publications/book1-monitoring-mediascapes/
McQuail, D. (2007). Teoria komunikowania masowego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Media Industry Research Foundation of Finland. (2024, April). MEDIA 2035. Four Scenarios for the Future of Media. Retrieved from https://www.mediaalantutkimussaatio.fi/wp-content/uploads/Media-2035-Four-Scenarios-for-the-Future-of-Media.pdf
Pieriegud, J. (2015). Wykorzystanie megatrendów do analizy przyszłościowego rozwoju sektorów gospodarki. W J. Gajewski, W. Paprocki, J. Pieregud (Red.), Megatrendy i ich wpływ na rozwój sektorów infrastrukturalnych (s. 8–24). Gdańsk: Instytut Badań nad Gospodarką Bankową, Gdańska Akademia Bankowa.
Ps. (2021). Szef Google w Polsce: Nie zarabiamy na linkach do serwisów informacyjnych. Wspieramy polskie media. Pobrane 2 czerwca 2021 z https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/szef-google-w-polsce-nie-zarabiamy-na-linkach-do-serwisow-informacyjnych-wspieramy-polskie-media-dlaczego
Raymond, M. (2019). The Trend Forecaster's Handbook. Second Edition, London: Laurence King Publishing.
Report of the Future of Media Commission. (2021, July). Retrieved from https://assets.gov.ie/229731/2f2be30d-d987-40cd-9cfe-aaa885104bc1.pdf
Reuters Institute (2016). Digital News Report 2016. Retrieved from https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk
Reuters Institute (2024a). Digital News Report 2024. Retrieved from https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk
Reuters Institute (2024b). Journalism, media and technology trends and predictions 2024. Retrieved from https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk
Scheuer, J. (2008). The big picture: why democracies need journalistic excellence. New York: Routledge.
Schudson, M. (2008). Why democracies need an unlovable press. Cambridge: Polity Press.
Stępińska, A Ossowski, S. (2011). Dziennikarze w Polsce: wartości, priorytety i standardy zawodowe, Studia Medioznawcze, 1, 17–28.
Sztompka, P. (2021). Socjologia. Wykłady o społeczeństwie. Kraków: Znak Horyzont.
Taleb, N.N. (2023). Czarny łabędź. Jak nieprzewidywalne zdarzenia rządzą naszym życiem. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo.
Wojtak, M. (2004). Gatunki prasowe. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Worlds of Journalism Study. Field Manual (2021). Pobrane 20 maja 2025 z https://worldsofjournalism.org/wp-content/uploads/2022/06/WJS3-Field-Manual-V1.2.4.pdf
Wright, C. R. (1986). Mass communication: A sociological perspective (3 rd ed.). New York: Random House.
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Jolanta Dzierżyńska-Mielczarek
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
Publikacje na łamach „Studiów Medioznawczych” ukazują się na zasadach odpowiadających licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC 4.0).
