Surrealizm w masowych mediach
Prasa ilustrowana jako przestrzeń twórcza Salvadora Dalego
DOI:
https://doi.org/10.33077/uw.24511617.sm.2025.3.858Słowa kluczowe:
The American Weekly, awangarda, Harper’s Bazaar, kultura masowa, Playboy, prasa ilustrowana, Salvador Dalí, surrealizm, sztuka i media, VogueAbstrakt
Cel: Artykuł podejmuje temat obecności surrealizmu w ilustrowanej prasie popularnej XX wie- ku na przykładzie współpracy Salvadora Dalego z magazynami takimi jak „Vogue”, „Harper’s Bazaar”, „Playboy” czy „The American Weekly”. Celem tekstu było ukazanie, w jaki sposób ar- tysta wykorzystywał media masowe jako przestrzeń twórczą oraz narzędzie popularyzacji swo- jego stylu i idei surrealistycznych. Metody badań: Analizie poddano wybrane projekty grafi cz- ne i ilustracje Dalego publikowane na łamach prasy, z uwzględnieniem ich funkcji estetycznych, komunikacyjnych i kulturowych. Zastosowano metodę analizy wizualnej oraz kontekstualnej, zestawiając same obrazy ze strategiami ich funkcjonowania w ramach kultury masowej i re- aliów medialnych epoki. Wyniki i wnioski: Współpraca Dalego z prasą ilustrowaną pozwoliła mu w nowatorski sposób przenieść elementy sztuki awangardowej do szerokiego obiegu. Arty- sta świadomie korzystał z języka reklamy, mody i ilustracji, aby poszerzyć zasięg oddziaływa- nia surrealizmu, budując zarazem swój wizerunek jako artysty totalnego – obecnego nie tylko w muzeach, ale także na łamach kolorowej prasy. Oryginalność/wartość poznawcza: Tekst po- dejmuje rzadziej analizowany aspekt twórczości Salvadora Dalego – jego świadomą działalność w przestrzeni mediów drukowanych. Artykuł wnosi nową perspektywę do badań nad recepcją surrealizmu, wskazując na rolę prasy jako kanału dystrybucji awangardy i narzędzia kształtowa- nia masowej wyobraźni wizualnej.Bibliografia
Aguer, M., & Lahuerta, J. J. (2008). Salvador Dalí and the magazines. Figueres: Fundació Gala-Salvador Dalí.
Belcove, J. (2012, December 19). The Bazaar world of Dalí: The wildly imaginative Dalí led a life as surreal as his work. Harper’s Bazaar. https://www.harpersbazaar.com/culture/features/g2436/salvador-dali-profile-1212/
Borrelli-Persson, L. (2018, December 31). Welcome in 2019 with a DIY art project, courtesy of Vogue and Salvador Dalí. Vogue. https://www.vogue.com/article/interactive-vogue-cover-by-surrealist-salvador-dali-from-the-archives
Conekin, B. (2000). Fashioning the Playboy: Messages of style and masculinity in the pages of Playboy Magazine, 1953–1963. Fashion Theory, 4(4), 447–466. DOI: https://doi.org/10.2752/136270400779108672
Crawforth, H. (2004). Surrealism and the fashion magazine. American Periodicals, 14(2), 212–246. DOI: https://doi.org/10.1353/amp.2004.0028
Egger, K. L. (1993). “An amusing lack of logic”: Surrealism and popular entertainment. American Art, 7(4), 30–45. DOI: https://doi.org/10.1086/424200
Fanés, F. (2004). Dalí & mass culture. Barcelona: Ediciones Polígrafa.
Faithful, M. (n.d.). When Salvador Dalí collaborated with Playboy magazine (NSFW). Art-Sheep. https://art-sheep.com/when-salvador-dali-collaborated-with-playboy-magazine-nsfw
Hubert, R. R. (1992). Surrealism and the book. Berkeley–Los Angeles–Oxford: University of California Press.
Jupowicz-Ginalska, A. (2017). Zadania okładek współczesnych magazynów drukowanych. Rocznik Bibliologiczno-Prasoznawczy, 9(20), 71–89. DOI: https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2018.0.293
Massumi, B. (2002). Parables for the virtual: Movement, affect, sensation. Durham, NC: Duke University Press. DOI: https://doi.org/10.1215/9780822383574
Matuszewski, R. (2007). Salvador Dalí: Mistrz surrealizmu. Warszawa: Arkady.
McCracken, E. (1992). Decoding women’s magazines: From Mademoiselle to Ms. London: Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-349-22381-7
Néret, G. (2005). Dalí (E. Tomczyk, Trans.). Warszawa: Taschen.
McGinity, L. (2020). Surrealizm. In S. Farthing (Ed.), Historia sztuki (K. Maleszko, Trans., pp. 426–429). Warszawa: Arkady.
Playboy. American magazine. (n.d.). Britannica. https://www.britannica.com/topic/Playboy
Woolman Chase, E. (1939, June 1). Vogue [Okładka magazynu].
Pobrania
Pliki dodatkowe
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Katarzyna Seroka

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
Publikacje na łamach „Studiów Medioznawczych” ukazują się na zasadach odpowiadających licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC 4.0).

