John Howard Griffin i wcielenie jako ucieczka od biotypu
Archeologia reporterskiego przejścia.
DOI:
https://doi.org/10.33077/uw.24511617.sm.2025.4.875Słowa kluczowe:
body, biopolitics, John Howard Griffin, passing, race, undercover reportingAbstrakt
Artykuł ma na celu interpretację decyzji Johna Howarda Griffina o wcieleniu się w Afroamerykanina. Po dokonaniu radykalnej transformacji własnego wyglądu, dziennikarz podróżował po Głębokim Południu USA, zbierając materiał do swojej słynnej książki, Black like me (1961).
Dzięki narzędziom stworzonych przez mikrohistorię, możliwe jest zarysowanie archeologii gestu transformacji reportera. Ma on trzy źródła pochodzenia: w skomplikowanej, bo uwikłanej w ideologię totalitarną, wojnę i niepełnosprawność biografii autora książki, w historycznym rozwoju techniki reportażu wcieleniowego oraz w biopolitycznym charakterze mediów masowych.
Bibliografia
Adamczewska, I. (2017). Reportaż wcieleniowy. Zagadnienia Rodzajów Literackich, 60(4), 177-183.
Agamben, G. (2008). Homo sacer. Suwerenna władza i nagie życie. Warszawa: Prószyński i S-ka.
Baldwin, K. (1998). Black like Who? Cross-Testing the “Real” Lines of John Howard Griffin’s “Black like Me.” Cultural Critique, (40), 103–143. doi:org/10.2307/1354469 DOI: https://doi.org/10.2307/1354469
Bonazzi, R. (2004). Introduction. W J. H. Griffin, Scattered Shadows. A Memoir of Blindness and Vision, New York: Maryknoll.
Bonazzi, R. (2016). Posłowie do jubileuszowego wydania z okazji pięćdziesiątej rocznicy ukazania się Czarnego jak ja (2011). W J.H. Griffin, Czarny jak ja. Warszawa: Wydawnictwo WAB.
Bonazzi, R. (2018). Reluctant Activist. The Spiritual Life and Art of John Howard Griffin. Fort Worth: TCU Press 2018.
Brogowski, L. (2013). O ideale obróconym w dowcip. Fotografia kompozytowa Francisa Galtona i jej oddźwięki. Dyskurs, (15), 73-102.
Didi-Huberman, G. (2003). Invention of Hysteria. Charcot and the Photographic Iconography of the Salpêtrière. Cambridge-London: The MIT Press.
Esposito, R. (2012). Third Person: Politics of Life and Philosophy of the Impersonal. New York: Polity.
Gaines, A. (2017), Black for a Day. White Fantasies of Race and Empathy. Chapel Hill: The University fo North Carolina Press. DOI: https://doi.org/10.5149/northcarolina/9781469632834.001.0001
Griffin, J. H. (1996), Black Like Me. New York: Signet.
Griffin, J. H. (2004). Scattered Shadows. A Memoir of Blindness and Vision. New York: Maryknoll.
Griffin, J. H. (2016). Czarny jak ja. Warszawa: Wydawnictwo WAB.
Kroeger, B. (2012). Undercover Reporting. The Truth About Deception. Evanston: Northwestern University Press. DOI: https://doi.org/10.26530/OAPEN_628774
Maritain, J. (2025). Odpowiedzialność artysty. Warszawa: Teologia Polityczna.
Meek, A. (2016). Biopolitical Media. Catastrophe, Immunity and Bare Life. London-New York: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315714400
Orłowska, P. (2020), Przezroczysty a święty. O Czarnym jak ja Johna Howarda Griffina w świetle teorii Giorgia Agambena. W A. Smaga, B. Pawłowska-Jadrzyk (Red.), Przezroczystość w kulturze (s. 135-144). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW.
Passione, R. (2025). Ugo Cerletti, inventore dell'elettroshock. Una biografia (1877-1963). Roma: Carocci.
Pietras, P. (2022). Intranational and interracial travel in “Black Like Me” by John Howard Griffin. Studia Filologiczne Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, (35), 243-260. doi:10.25951/8432
Sekula, A. (2010). Ciało i archiwum W A. Sekula, Społeczne użycia fotografii (s. 133-202). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Sprigle, R. (1949). In the Land of Jim Crow. New York: Simon and Schuster.
Steigerwald, B. (2017). 30 Days a Black Man. The Forgotten Story that Exposed Jim Crow South. Guilford: Lyons Press.
Steigerwald, B. (2023, August 13). Uncovering Jim Crow, ,,Pittsburgh Post–Gazette”. Retrieved from https://www.post-gazette.com/opinion/insight/2023/08/13/ray-sprigle-jim-crown-undercover-civil-rights-bill-steigerwald/stories/202308130028
Streitmatter, R. (1994). Raising Her Voice. African-American Women Journalists Who Changed History. Lexington: The University Press of Kentucky.
Tocqueville, A. de. (2010). Democracy in America. Historical-Critical Edition. Indianapolis: Liberty Fund.
Wawer, M. & Kuciel, M. (2016). Reporter w przebraniu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
White, W. (1995). A Man Called White. The Autobiography of Walter White. Athens: University of Georgia Press.
Żyrek-Horodyska, E. (2021). Dziennikarstwo immersji w perspektywie zwrotu afektywnego. Media – Kultura – Komunikacja Społeczna, (17), 61-78. doi:10.31648/mkks.6118 DOI: https://doi.org/10.31648/mkks.6118
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Paulina Orłowska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
Publikacje na łamach „Studiów Medioznawczych” ukazują się na zasadach odpowiadających licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC 4.0).
