Równość płci w ustawodawstwie medialnym. Przypadki Hiszpanii i Polski

Słowa kluczowe: dyskryminacja, Hiszpania, media, płeć, Polska

Streszczenie

Równość płci to temat często poruszany w debacie publicznej w ostatnich latach zarówno w Polsce, jak i w Hiszpanii. Cel: Pokazanie, czy w kontekście gender mainstreaming zasady obowiązujące w wybranych krajach są ze sobą zbieżne, czy różne. Ponadto poszukiwano odpowiedzi na pytanie, w jakiej formie funkcjonują standardy dotyczące równości płci w mediach w obu krajach, tj. czy są to normy ustanawiane przez samych dziennikarzy, czy też jest to element polityki państwa. Metoda: Zaprezentowano wyniki analizy porównawczej regulacji dotyczących równości płci w ustawodawstwie medialnym Hiszpanii i Polski. Wyniki i wnioski: Przeprowadzone analizy pozwoliły uzyskać odpowiedzi na postawione pytania badawcze oraz pokazały, że w kontekście zachowania zasad równości płci w mediach polski ustawodawca może czerpać dobre wzorce z precyzyjnych regulacji hiszpańskich. W Polsce normy równościowe pojawiają się głównie w podręcznikach dobrych praktyk, podczas gdy w Hiszpanii są to standardy przyjęte w trybie ustawodawczym. Wartość poznawcza: Podjęte rozważania mają nowatorski charakter, ale ze względu na zachodzące zmiany oraz rosnącą wrażliwość w zakresie stosowania zasad gender mainsteraming, stały monitoring i analizy porównawcze w tym obszarze wydają się być w pełni uzasadnione.

Bibliografia

Bajka, Z. (1991). Dziennikarze (1981–1990). Zeszyty Prasoznawcze, 1–2, 149–159.

Balance de quejas recibidas en la Oficina de Defensa de la Audiencia (n.d.). Pobrane 27 kwietnia 2018 z http://www.consejoaudiovisualdeandalucia.es/oda/conoce-la-oda/balance-de-quejas

Białek-Szwed, O. (2016). Rola i miejsce kobiety w polityce w perspektywie współczesnych mediów w Polsce. W M. Adamik-Szysiak (Red.). Polityka w zmediatyzowanym świecie. Perspektywa politologiczna i medioznawcza (s. 123–134). Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Brüggeman, M., Engesser, S., Büchel, F., Humprecht, E., & Castro, L. (2014). Hallin i Mancini Revisited: Four Empirical Types of Western Media Systems. Journal of Communication, 64, 1037–1065. doi. 10.1111/jcom.12127

Brzoza, K. (2017). Obraz polityczek w okresie wyborów parlamentarnych w 2015 roku w polskich tygodnikach opinii a teoria zagłuszanej grupy. Political Preferences, 17, 139–154. doi. 10.6084/m9.figshare.5723119

Bustamante, E. (2013). Historia de la Radio y la Televisión en España. Una asignatura pendiente de la democracia. Barcelona: Editorial Gedisa, S.A.

Byerly, C.M. (2011). Global Report on the Status of Women in the News Media. International Women’s Media Foundation.

Dobek-Ostrowska, B. (2015). Między politologią a komunikologią. Razem czy osobno? Przypadek studiów porównawczych nad relacjami polityki i mediów w Europie Środkowo-Wschodniej. Politeja, 4(36), 27–49. doi. 10.12797/Politeja.12.2015.36.03

Duda, M. (2016). Dogmat płci. Polska wojna z gender. Gdańsk: Wydawnictwo Naukowe Katedra.

Frątczak, A. (Red.) (2014). Gender mainstreaming w polskim dyskursie medialnym na przykładzie debaty nad Konwencją o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej. Kraków: Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne sp. z o.o. – Oficyna Wydawnicza AFM.

Gender Equality in the Media Sector, Study for the FEMM COMMITTEE, European Union 2018. Pobrane 10 sierpnia 2018 z http://www.europarl.europa.eu/supporting-analyses

Hallin, D.C., Mancini, P. (2007). Systemy medialne. Trzy modele mediów i polityki w ujęciu porównawczym. Przeł. Lorek, M. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Hallin, D.C., Mancini, P. (2012). Comparing Media Systems. A Response to Critic. W Esser, F., & Hanitzsch, T. (Eds.). The Handbook of Comparative Communication Research. New York (pp. 207–220). London: Routledge.

Hardy, J. (2012). Comparing Media Systems. W Esser, F., & Hanitzsch, T. (Eds.). The Handbook of Comparative Communication Research. New York (pp. 185–206). London: Routledge.

Kłusek, O. (2017). Trywializacja feminizmu. Pop-feminizm, latte-feminizm i girl power w kobiecej prasie ilustrowanej segmentu luksusowego. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Kodeks pracy z dn. 26czerwca 1974 r., Dz.U. z 2018 r.

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997, Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 z 2001 r. ze zm.

Korczyc, A. (2011). Wizerunek płci męskiej i żeńskiej w reklamie. W Baranowska-Szczepańska M. (Red.). Ona w XXI wieku – interdyscyplinarny obraz kobiety (s. 349–365). Poznań: Instytut Naukowo-Wydawniczy Maiuscula.

Kuś, M. (2013). Telewizja publiczna w Hiszpanii. Pomiędzy polityka a rynkiem. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Ley 4/2005, de 18 de febrero, para la Igualdad de Mujeres y Hombres. BOE núm. 274 de 14 de noviembre de 2011.

Ley 22/2005, de 29 de diciembre, de la comunicación audiovisual de Cataluña, BOE núm. 38 de 14 de febrero de 2006.

Ley Orgánica 3/2007, de 22 de marzo, para la igualdad efectiva de mujeres y hombres. BOE núm. 71 de 23 de marzo de 2007.

Ley 18/2007, de 17 de diciembre, de la radio y televisión de titularidad autonómica gestionada por la Agencia Pública Empresarial de la Radio y Televisión de Andalucía (RTVA). BOJA núm. 252 de 26 de diciembre de 2007.

Ley 7/2010, de 31 de marzo, General de la Comunicación Audiovisual. BOE núm. 79 de 1 de abril de 2010.

Ley 15/2010, de 22 de diciembre, del Ente Público de Radiotelevisión de las Illes Balears. BOE núm. 30 de 4 de febrero de 2011.

Ley 9/2011, de 9 de noviembre, de los medios públicos de comunicación audiovisual de Galicia. DOG núm. 239 de16 de diciembre de 2011.

Ley 13/2014, de 26 de diciembre, de Radio y Televisión Públicas de la Comunidad Autónoma de Canarias. BOE núm. 32 de 6 de febrero de 2015.

Ley 8/2015, de 28 de diciembre, de Radio Televisión Madrid. BOE núm. 71 de 23 de marzo de 2016.

Ley 4/2016, de 19 de mayo, de modificación de la Ley 8/1987, de 15 de abril, de creación, organización y control parlamentario de la Corporación Aragonesa de Radio y Televisión. BOA núm. 101 de 27 de mayo de 2016.

Ley 11/2016, de 28 de julio, de igualdad de mujeres y hombres. BOE núm. 202 de 22 de agosto de 2016.

Ley 6/2016, de 15 de julio, de la Generalitat, del Servicio Público de Radiodifusión y Televisión de Ámbito Autonómico, de Titularidad de la Generalitat. BOE núm. 192 de 10 de agosto de 2016.

Loscertales Abril, F., Fernández Jiménez, E., & Higazi Rodríguez, R. (2009). Violencia contra las mujeres en los medios de comunicación. Un estudio en los informativos de TVE. Pixel-Bit. Revista de Medios y Educación, 34, 121–134.

Maciejewska, B. (2007). Jak pisać i mówić o dyskryminacji. Poradnik dla mediów. Mikuszewo: Stowarzyszenie Inicjatyw Niezależnych „Mikuszewo”.

Małocha-Krupa, A., Hołojda, K., Krysiak, P., & Pietrzak, W. (2013). Równościowy savoire-vivre w tekstach publicznych. Warszawa: Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Równego Traktowania w ramach projektu „MEDIA RÓWNYCH SZANS”.

De-Miguel, R., Hanitzsch, T., Parratt, S., & Berganza, R. (2017). Mujeres periodistas en España. Análisis de las características sociodemográficas y la brecha de género. El profesfional de la información. 26(3), 497–506. doi. 10.3145/epi.2017.mai.16

Núñez Puente, S., & Sánchez Hernández, M. (2005). Presencia de la mujer en los medios de comunicación audiovisuales en Internet, Scire. 11(2), 177–186. Pobrane 1 maja 2018 z: https://ibersid.eu/ojs/index.php/scire/article/view/1529/1507

Ossowski, S., & Stępińska, A. (2011). Dziennikarze w Polsce: wartości, priorytety i standardy zawodowe. Studia Medioznawcze, 1(44), 17–28.

Paluch, A. (2016). Rola płci i jej wpływ na wykonywanie zawodu. W Dobek-Ostrowska, B., & Barczyszyn, P. (Red.), Zmiana w dziennikarstwie w Polsce, Rosji i Szwecji. Analiza porównawcza (s. 109–127). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Raport (2007). Polityka równości płci. Polska 2007. Warszawa: Fundacja „Fundusz Współpracy”.

Report (2013). Review of the implementation of the Beijing Platform for Action in the EU Member States: Women and the Media — Advancing gender equality in decision-making in media organisations. European Institute for Gender Equality.

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie równouprawnienia płci w sektorze mediów w UE (2017/2210(INI)). Pobrane 10 sierpnia 2018 z http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&reference=P8-TA-2018-0101&language=PL&ring=A8-2018-0031

Równouprawnienie płci w mediach i w sektorze cyfrowym, Biuro Analiz Parlamentu Europejskiego, kwiecień 2018.

Who makes the news? Global Media Monitoring Project 2015, 2018. Pobrane 10 sierpnia 2018 z http://cdn.agilitycms.com/who-makes-the-news/Imported/reports_2015/global/gmmp_global_report_en.pdf

Stowarzyszenie INTERKULTURALNI PL (2016). Jak pisać nie dyskryminując? Przewodnik dla środowiska dziennikarskiego. Kraków: Fundacja Dialog-Pheniben. Pobrane 10 sierpnia 2018 z https://rownosc.info/media/uploads/biblioteka/publikacje/jak_pisac_ne_dyskryminujac.pdf

Un buen Gabinete. Editorial (2018, 8 czerwca). El País. Pobrane 10 sierpnia 2018 z https://elpais.com/elpais/2018/06/06/opinion/1528304508_035920.html

Ustawa o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r. Dziennik Ustaw (Dz.U.) 2017 poz. 1414 ze zm.

Ustawa prawo prasowe z dnia 26 stycznia 1984 r. Dziennik Ustaw (Dz.U.) 1984 Nr 5 poz. 24 ze zm.

Ustawa o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania z dnia 3 grudnia 2010. Dz.U. 2016 poz. 1219.

Wiśniewska, P.M. (2014). Wizerunek kobiety w mediach. Analiza porównawcza tematyki poświęconej kobietom w prasie polskiej i niemieckiej u schyłku pierwszej dekady XXI wieku. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Silva Rerum.

Opublikowane
2019-03-16
Jak cytować
Głuszek-Szafraniec, D., & Brzoza, K. (2019). Równość płci w ustawodawstwie medialnym. Przypadki Hiszpanii i Polski. Studia Medioznawcze, 20(2), 173-187. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2019.2.93
Dział
Artykuły